Edukacja Regionalna

HISTORIA REGIONU LATOWICKIEGO

Dziedzictwo kulturowe w regionie

Program nauczania w klasach I-III gimnazjum

DKW - 4014 - 44/01

AktualnościProgram nauczaniaZeszyt ćwiczeńPublikacjePrezentacjeMapy regionuFotografieArchiwum

 

menu:

 

DZIEJE I TRADYCJE RODZIN

 

Nasze rodziny

 

Tradycje rodzinne

 

Korzenie rodzinne

 

 

 

Powrót

Temat 53: Nasze rodziny i ich historia

 

Rodzina! – to najbliższe sercu każdego z nas osoby, wśród których dorastamy, poznajemy otaczający nas świat i wartości. Rodzina jest głównym i najważniejszym składnikiem lokalnej społeczności. To co się w niej dzieje, rzutuje na życie każdego jej członka, a także na życie przyszłego pokolenia. To w rodzinie należy poszukiwać odpowiedzi na pytania: kim jestem, co dla mnie jest najważniejsze, jaki jest mój stosunek do innych ludzi, gdzie sięgają moje korzenie i dokąd zmierzam. Nie sposób jest przecenić roli rodziny zarówno dla człowieka jak i całej lokalnej wspólnoty społecznej.

Wspólna fotografia rodzinna

 

Fragment pracy konkursowej gimnazjalistki Aleksandry Sabak:

Rodzina według „Słownika języka polskiego” to małżonkowie i ich dzieci, a także osoby związane z nimi pokrewieństwem – jednak rodzina to również uczucia, więź łącząca poszczególnych jej członków. W życiu każdego człowieka rodzina odgrywa bardzo ważną, wręcz najważniejszą. Najpierw gdy jesteśmy mali, rodzina zapewnia nam opiekę, miłość, ciepło i wychowanie. Właśnie wtedy uczymy się postrzegać świat, chcemy być dorośli jak nasi rodzice. Gdy jesteśmy już dorośli, umiemy odróżnić dobro od zła, marzymy wtedy o własnej rodzinie. Marzymy o ciepłym, przytulnym domu, kochającym współmałżonku i gromadce wesołych dzieci. Dzięki rodzinie uczymy się współfunkcjonować w grupie z innymi ludźmi.

Aleksandra Sabak z Dębego, 2002r.

 

Ojciec i matka - głowa rodziny. Tu rodzina Kotowskich z Latowicza. Ludwika Kotowska z domu Ozimek siostra Marianny Ozimek w drugim stopniu z moją prababcią.

 

Od niepamiętnych czasów dominującym typem rodziny w Regionie Latowickim była rodzina wielopokoleniowa, której byt wiązał się z posiadaniem ziemi. W jej skład wchodzili: pradziadkowie, dziadkowie, rodzice, dzieci, wnuki i prawnuki. Każdy członek rodziny miał swoje miejsce i wyznaczoną rolę – co przejawiało się odpowiednim rodzajem pracy: dzieci pasły gęsi i krowy, zajmowały się młodszym rodzeństwem, opiekowały się dziadkami, dbały o zwierzęta domowe i wykonywały prace pomocnicze. Z czasem uczyły się i podejmowały wszystkie prace gospodarskie. Członkowie rodziny w sile wieku wykonywali najcięższe prace, a dziadkowie – takie jakie mogli w stosunku do swego wieku i siły. Mężczyźni pracowali w polu, w gospodarstwie i daleko od domu utrzymując rodzinę, zaś kobiety zajmowały się wychowywaniem dzieci, kuchnią, domem i gospodarstwem hodowlanym. W rodzinie obowiązywały ściśle ustalone wzory zachowania i styl życia, co uważano za rzecz naturalną. Patriarchalna struktura rodziny, w której dominującą rolę odgrywał ojciec sprawiała, że to on jako głowa rodziny podejmował wszystkie kluczowe decyzje. To dlatego też witali się tylko mężczyźni, a kobietom nie podawano ręki, to dlatego ojciec wybierał męża córce i osadzał syna na gospodarstwie. Gdy zabrakło ojca, jego rolę przejmował najstarszy syn, stryj lub inny mężczyzna z dalszej rodziny. Rodzina stanowiła jedność, a wszyscy jej członkowie utożsamiali się z celami wspólnoty rodzinnej. Gdy dzieci zakładały własne rodziny, ustalał się sposób podtrzymywania kontaktów rodzinnych, tak iż dziadkowie mieli wpływ na codzienne wychowanie wnuków. Rola dziadków w kształtowaniu osobowości najmłodszego pokolenia była ogromna.

Dzieci nie chowały się tak jak teraz same, puszczone "na lapmas". Zawsze były pod opieką starszych czy dziadków, którzy czegoś pożytecznego je uczyli. Dzieci musiały pomagać i pracować, nie mogło być żeby dziecko wałęsało się po ulicy i żeby ulica wychowywała dziecko.

 

Co lubią opowiadać seniorzy naszych rodzin?

        Najstarsi członkowie rodzin w Regionie Latowickim zasiadając jesiennymi wieczorami przy ciepłym piecu, całymi godzinami snują swym wnukom i prawnukom różne baśnie, legendy i historie rodzinne. Do opowiadanych z niezwykłym upodobaniem należy wiersz „Dwa dęby”:

 

                      Dwa dęby

Nad modrym stawem dwa dęby stały

A bardzo dawne, po sto lat miały.

Raz przy miesiącu, nad bystrą wodą,

Dąbek staruszek potrząsnął brodą.

I z drugim dębem rozmowę wiedzie:

„Co z ciebie będzie miły sąsiedzie?”

„Ze mnie kołyskę dla dziecka zrobią

Siankiem wyścielą, liściem ozdobią,

Będę kołysał małe dzieciątko,

Albo chłopaczka, albo dziewczątko.”

„A ze mnie – drugi dąbek odpowie –

Żłobek dla koni zrobią majstrowie.

Nade mną wiązkę zawieszą siana,

Przy mnie stać będzie konik ułana.”

A pierwszy na to: bądź sobie żłobem,

Ja będę dzidą z żelaznym dziobem.”

„Mój miły bracie,nie mów tak szumno!

Ty będziesz dzidą ja będę trumną

Pięć desek zbiją na wieczne spanie,

Któż tedy dłużej z człekiem zostanie?”

A pierwszy na to bądź trumną sobie,

Ja będę czarnym krzyżem na grobie!

A na nim napis będzie wyryty:

Tu leży wojak w bitwie zabity.

                         Teofil Lenartowicz

 

 

Dziadkowie poświęcali wiele czasu swym wnukom, opowiadając mnóstwo regionalnych legend, podań, rodzinnych opowieści, bajek i baśni. Kształtowali w ten sposób świadomość młodego człowieka, co miało zasadniczy wpływ na całe jego dalsze życie. Obok związania rodzin w naszym regionie z ziemią, był to najważniejszy czynnik konserwujący rodzimą kulturę i wpływający na jej zachowawczość.

Ślubne zdjęcie Jerzego Witolda Kosobudzkiego z Heleną Orłowską. P

o prawo jego rodzice: Wanda i Mieczysław Rozdaj, po lewo Maksymilian Orłowski z żoną.

Dzieci miały szacunek dla rodziców, dziadków i starszych,

a nie tak jak teraz: "hodowane na lampas, jak świnia z pastuchem."

 

A gdy decyzja była trudna...

 

       Osioł

Osiołkowi w żłoby dano,

W jeden owies, w drugi siano.

Uchem strzyże, głową kręci,

I to pachnie, i to nęci.

Od któregoż teraz zacznie,

Aby sobie podjeść smacznie?

Trudny wybór, trudna zgoda –

Chwyci siano, owsa szkoda,

Chwyci owies, żal mu siana.

I tak stoi aż do rana,

A od rana do wieczora;

Aż nareszcie przyszłą pora,

Że oślina pośród jadła –

                  Z głodu padła.

 

                  Aleksander Fredro

 

W rodzinie zwracano uwagę na precyzyjne określanie związku pokrewieństwa, wykorzystując w tym celu rozbudowaną terminologię: wuj, wujenka, stryj, stryjenka, szwagier, zięć, teść, synowa. Warto zauważyć, że wśród tej terminologii brak jest określeń wykraczających poza drugą linię boczną, co świadczy o tym, że koncentrowano uwagę na osobach należących do rodziny nie dalszej niż założonej przez rodzeństwo rodziców. Szczególnie traktowano osoby noszące to samo nazwisko, bądź imię i pochodzące z tej samej miejscowości, zwracając się do nich „bracie” – w Borówku, „kumie” – w Dębem Małym, lub „patronie” – w Transborze. Dla kogoś z dalszej, bliżej niesprecyzowanej rodziny, używano określeń: swojak i ziemlak.

 

Kawaler czy panna miał swój honor. Nie godziło się chodzić raz do tej, a raz do tej, bo po prostu nie wypadało. Nie wypadało też żeby się szlajać po zabawach, jak motłoch. Owszem zabawa tak, ale w doborowym towarzystwie!

 

Gdy konflikt międzypokoleniowy daje o sobie znać...

Czasem, gdy w latowickiej rodzinie konflikt międzypokoleniowy daje o sobie znać, nie pozwalając na wzajemne zrozumienie, starsi wiekiem członkowie rodziny w celu rozładowania napięcia przypominają wierszowane porzekadło:

„Jak się macie Bartoszu?

Mam koguta w koszu.

A jak tam ci żona?

Toć to kogut nie wrona.

A jak tam dzieci?

On związany, nie poleci.

Co gadać z głupiem chamem

Na wieki, wieków amen.”

 

 

Równorzędność związków krwi obojga rodziców i podobne wartościowanie krewnych po mieczu i po kądzieli pozwalało na kształtowanie związków rodzinnych i tworzenie dużych rodów. Powiązane ze sobą rodziny przyjaźniły się, wspierały w trudnych chwilach i konsolidowały siły w sytuacjach zagrożenia. Spójności i solidarności starych rodów gniazdowych nie była w stanie przełamać żadna władza polityczna, która chciałaby w ten sposób wzmocnić swą pozycję w społeczności.

 

Co w latowickich rodzinach opowiadano małym dzieciom, gdy te były niegrzeczne?

Szereg powiedzonek na różnorodne sytuacje i tzw. „zagadań do dzieci” funkcjonował każdego dnia w rodzinach naszego regionu. Do dziś przetrwały nieliczne:

Chodziła czapla po desce – powiedzieć ci jeszcze? Chodziła...

Kle kle kle bocianie, przynieś mi dziecko w gałganie.

Jedz, jedz, bo Cygany ci się przyśnią!

Nie baw się ogniem, bo się zsikasz w nocy

Poczekaj, bo to mleko się nie gotuje, bo to chyba żaba w niem siedzi?

Bądź grzeczny, bo przyjdzie dziad i cię zabierze!

 

To ja, na rękach swojej prababci Marianny Osińskiej z domu Ozimek

 

 

                Rodzina zawsze odgrywała kluczową rolę w procesach wychowawczych, społecznych, gospodarczo-ekonomicznych i emocjonalnych. Każda rodzina posiada wypracowany system zasad, norm i wartości moralno-etyczno-religijnych. Leżą one u podstaw wychowania dzieci i warunkują zarówno duchowy, jak i materialny poziom egzystencji jej członków. Zasady te przekładają się bezpośrednio na zachowanie dzieci i młodzieży, która nie przeszła jeszcze pierwszego kryzysu tożsamościowego, a o której mówimy często, że „prezentuje sobą i swoim życiem, rodzinny dom i to czego w nim się nauczyła”. Ale na wychowanie dzieci mieli wpływ nie tylko rodzice, lecz często chyba w jeszcze większym stopniu dziadkowie. To oni przekazywali młodemu pokoleniu wiedzę o rodzinie, dziejach swojej miejscowości i zaszczepiali wiele pozytywnych uczuć. Tradycyjnym miejscem wychowania, a później dorastania dziecka była kuchnia i podwórze gospodarcze, gdzie ciągle coś się działo, ktoś przychodził lub wychodził i gdzie dziecko obcując z domownikami, obserwowało różne sytuacje życiowe – a nie tak jak w rodzinach XXIw., gdy dzieci obcują z komputerem i telewizorem. Ten styl wychowania zapewniał dziecku właściwy rozwój i wprowadzał je dość szybko w świat dorosłych. Niestety, gdy często brakowało opieki, a praca była niedostosowana do możliwości dziecka, przynosiło to ze sobą zagrożenie dla jego bezpieczeństwa. Dzieci pomagając w gospodarstwie ulegały wypadkom, stratowane przez bydło czy okaleczone przy urządzeniach takich jak młockarnie, sieczkarnie i kieraty. W rodzinach z tradycjami starano się zapewnić wykształcenie przynajmniej dla jednego dziecka.

 

Familia – to wielka rodzina rozrzucona po kilku miejscowościach, nie podlegająca władzy jednej osoby, której decyzje zastępowała opinia całej rodziny. Członkowie familii koncentrowali się na utrzymaniu rangi społecznej całej rodziny, dlatego np. gdy sprzedawano grunt, prawo pierwokupu miała rodzina. Związki familijne obejmowały zamożniejsze rodziny z tradycjami szlachty zagrodowej, opierały się na tożsamości historycznej i świadomości rodowej.

 

Latowiczanie podczas Majówki. Mroziński, Kaczorek, Maciejec, Niedek - zdawali sobie sprawę że są jedną wielką familią.

 

                Życie codzienne rodziny toczyło się wokół zapewnienia wszystkim egzystencji, a wieczorny posiłek, niedzielna Msza św., odpust czy nawet wyjście na targ i jarmark stawały się okazją do wspólnego spotkania całej rodziny. Wszystko to sprzyjało również podtrzymywaniu kontaktów z dalszą familią i zaprzyjaźnionymi rodzinami. Styl życia w rodzinach związanych z gospodarstwem – a te stanowiły w XIXw 90% społeczności, co do dziś nie uległo zasadniczym zmianom – wzorowany był na dawnym stylu szlachcica-ziemianina, a sposoby bawienia się, okazywania szacunku, godności i hojności zachowywano takie, jak u dawnej szlachty. Towarzyszyło temu poczucie własnej wartości, wyrażające się w różnej postaci – ot choćby w powiedzeniu: „szlachcic na zagrodzie równy wojewodzie” czy też okazywaniu pogardy dla ludzi nieposiadających ziemi. Związane z zapewnieniem egzystencji przywiązanie do ziemi poprzez schedy i wiana, przyczyniało się do podziałów, które z czasem doprowadziły do powstania „szachownicy”. Przywiązanie to zapewniało też trwałość osadniczą, ograniczało emigrację ludności z regionu i umacniało więzy rodzinne i międzyrodzinne w lokalnej społeczności. Jednocześnie był to czynnik, który ograniczał napływ ludności z zewnątrz i tym samym pojawianie się w regionie nowych nazwisk wiązało się z poważniejszym przemeblowaniem historycznym kraju. Ci, którzy opuszczali region, emigrując bliżej lub dalej, chociaż tracili bezpośrednie kontakty z lokalną społecznością, jednak nadal zachowywali bliskie więzy z rodziną. Zachowanie tych więzów w imię tradycji rodzinnych mogło być czynnikiem o wybitnie silnym oddziaływaniu na całą lokalną społeczność - gdy emigrant powracając w swe rodzinne strony wnosił powiew postępu i rozwoju. Jednak pomimo migracji ludności tradycja rodzinna, wymagająca zawierania małżeństw pomiędzy osobami o podobnym statucie społecznym i rodowodzie sprawiała, że społeczność regionu miała charakter hermetyczny i konserwatywny. Wynikało stąd wielokrotne, powtarzające się co kilka pokoleń skoligacenie ze sobą tych samych rodzin. Te związki rodzinne sprzyjały rozwojowi regionalnej wspólnoty rodowej i wytworzeniu świadomości o przynależeniu nie tylko do jednej rodziny – zgodnie z posiadanym nazwiskiem, lecz do kilku różnych rodzin.

 

Przyjaźnie rodzinne przechodziły z pokolenia, na pokolenie, a często zaczynały się w najtrudniejszych chwilach, albo podczas służby wojskowej. Na fotografii Ozimi i Ożarki

 

Jak ozdabiano domy w naszym regionie?

1. Starym latowickim zwyczajem do dziś pielęgnowanym w wielu domach jest w okresie letnim dekorowanie pokojów niezapominajkami, które po zerwaniu należy poukładać w kręgu, kwiatami na zewnątrz, na małym spodku i przyłożyć skierowane do środka końce małym płaskim kamieniem, po czym wlać trochę wody. Po kilku godzinach rośliny skierują swoje łodyżki ku górze tworząc piękny niebieski krążek, który będzie cieszył nasze oczy przez kilkanaście dni.

2. W okresie jesiennym izby dekorowano wielobarwnymi suchotnikami, a czasem dorodnymi pałkami wodnymi.

3. W okresie zimowym (styczeń, luty) zrywano kilka gałązek gruszy, bądź jabłoni, wstawiano do flakonu, który ustawiano w ciepłym miejscu w mieszkaniu – najlepiej niedaleko pieca. Po kilku dniach gałązki pokrywały piękne białe kwiaty.

4. W okresie przedwiośnia i wczesnej wiosny zrywano kilka gałązek brzozy, które wstawiano do słoiczka z wodą i stawiano w mieszkaniu na parapecie. Po dwóch dniach na gałązkach rozwijały się piękne zielone liście.

   

             Wokół domu rosły różne rośliny, mające praktyczne znaczenie: zioła o właściwościach leczniczych takie jak mięta, maruna i szałwia, pachnąca wieczorami maciejka, czarnuszka, której nasion używano do posypywania bułek i malwa.

 

Słoneczniki

Szałwia

maciejka

Wieloletnie goździki

malwa

zalotnik

 

Ciekawostką jest ta rośliną:

Tojad mocny rosnący w Tatrach

 

 

Imię i nazwisko jest czymś tak bliskim i osobistym dla każdego, jak jego charakter i cechy osobowości. Czasem zastanawiamy się nad tym, jakie jest pochodzenie naszego imienia i nazwiska, skąd się one wzięły, co oznaczają i które z nich ma starszy rodowód? Niewątpliwie imiona są dużo starsze niż nazwiska i w zasadzie od początków dziejów człowieka i istnienia mowy, poszczególne istoty ludzkie otrzymywały indywidualne znaki – imiona, które pozwalały na identyfikację i określenie ich w zespole. Imię odwoływało się do cech charakteru, wyglądu zewnętrznego i cech duchowych, które miał posiadać i rozwinąć w sobie przyszły jego właściciel. Charakter taki miały starosłowiańskie polskie imiona np.: Stanisław, Bronisław, Wszebor, Włodzisław, Zdzisław, Włodzimir, Strachomir, Dobromir, Bożydar, Mścisław, Kazimir, Świętopełk, Jaropełk, Gościwit, Świętowit, Lubomir, Lasota. Mają one Charakter dwuczłonowy – pierwszy człon wyraża cechę, umiejętność, zaś drugi brzmiący najczęściej: -sław, -mir, -pełk, odnosi się do czynności. Wszystkie te imiona wyrażały życzenie rodziców w stosunku do dziecka, aby stało się mądre, dobre, sławne, sławnie władało, aby dzielnie rozkazywało – tak też imię Zbigniew oznaczało „obyś pozbył się gniewu bogów” (zbądź gniew), Wszebor – „obyś był ze wszystkich najwaleczniejszy”. Przodkowie nasi potocznie używali kilku – kilkunastu rodzajów skracania owych dwuczłonowych imion, które były niezbyt wygodne przy porozumiewaniu w życiu codziennym. Dlatego też  Stanisław przekształcił się w Stacha, Stana, Stasia, Staszela, Stanisza, Stanka, Staszka, Stasza, Stasimka, co zostało utrwalone do dzisiaj w pospolitym nazwisku Stosio. Świętosław zmienił się w Swiętocha, Święta i  ostatecznie Świątka i Święcha. Obok imion dwuczłonowych wyrażających życzenie używano totemicznych nazw zwierzęcych, traktując je jako imiona osobowe, co również znalazło z czasem odbicie w nazwiskach: Dzięcioł, Gąska, Kawka, Koza, Lis, Ryś, Sikora, Wilk, Wróbel, Zwierz, Żbik. Imiona chrześcijańskie zaczęły rozpowszechniać się w Polsce dopiero w XIIIw., a na zapóźnionym kulturowo Mazowszu – znacznie później. W miarę wprowadzania do użycia były one dowolnie i bezceremonialnie przekształcane i dostosowywane do słowiańskiego sposobu wymowy. Te przeinaczenia odbywały się na takich samych zasadach jakim podlegały starosłowiańskie rodzime imiona. Używane stale w tych samych rodzinach dały początek nazwiskom: Piotr przekształcił się w Piecko, Pieśko, Pęśko, Paweł – w Paszko, Pawłowski, Benedykt – w Bienio, Bieńko, Bienasz, Bienaś, Biesza, Bies, Bernard – w Biernat, Andrzej – w Andreas, Janusz – w Anusz, itd. Imiona mające początkowo rangę indywidualną, w niektórych rodzinach używane były stopniowo coraz częściej. Dziecku nadawano imię ojca, dziadka lub pradziadka bądź to z przyzwyczajenia, chcąc zachować pamięć po znakomitym przodku, bądź też chcąc obdarzyć je takimi samymi cechami charakteru. Stopniowo dziedziczenie imion w rodzinie stało się regułą. Imiona przez całe stulecia funkcjonowały samodzielnie. Pierwsze nazwiska zaczęły wchodzić w Polsce do powszechnego użycia dopiero w XV-XVIw., a w małych miejscowościach, takich jak: Osmolanka, Kochany, Gozd, same tylko imiona bez nazwisk, funkcjonowały nawet do 1 poł. XIXw. Gdy pojawiła się konieczność określania stopnia pokrewieństwa i przynależności rodowej w sytuacji zwiększającej się liczby ludności i migracji, do użycia obok imion zaczęły wchodzić przezwiska, przydomki, zawołania, określniki odnoszące się do miejsca pochodzenia i zamieszkania, cech charakteru, wyglądu czy wykonywanego zawodu. Stopniowo były one przekształcane w dziedziczone nazwiska.

 

Stanisław Osiński

 

 

Pochodzenie nazwisk

Przykłady nazwisk

Od zawołania

Doliwa, Jastrzębiec, Topór

Od miejsca pochodzenia

Spytko z Redzyńskiego - Redzyński, Latowicki, Waliski

Od miejsca zamieszkania

Niemiec, Nowak, Przybysz, Konieczny (mieszkający na końcu)

Od cech danej osoby

Jedynak, Kwaśniak, Ćmoch

Od zawodu

Kowal, Kupiec, Rybak, Tokarz, Zdun

Od imienia ojca

Stachowicz, Stankiewicz, Pawlik, Klimczak

Przekształcone dawne imiona

Stosio, Kula, Korżon, Krasny, Baran, Stanisz, Stanek

Związane ze zmianą wyznania

Krzyżanowski, Dobrowolski

Dawne starosłowiańskie

Białowąs, Chwalibóg, Dąbek, Dybek, Sułek, Ścibor, Bożesław

Zapożyczone, pochodzenia obcego

Daniło, Skirgiełło, Domejko

 

Zwyczaj używania w rodzinie tylko kilku imion sprawił, że pojawiła się z czasem konieczność nadawania drugiego imienia, używania imienia ojca np.: Władysław Ożarek syn Stanisława, a gdy to nie wystarczało do użycia wchodziły dodatkowe przezwiska, takie jak te dotyczące rodzin Sabaków, których kilka zamieszkuje w Lalinach.

 

Czy wiesz że:

Stare średniowieczne zwyczaje, pomimo upływu setek lat, z powodzeniem funkcjonują nadal w naszym regionie. Osoby, które posiadają najbardziej rozpowszechnione obecnie w Regionie Latowickim nazwiska, a do takich należą: Zwierz, Reda, Świątek, Gajowniczek, Sabak, Dzięcioł, Wójcik, Zawadka, Kowalski, Gielo, Jarzębski, Jaworski, Kielak, Rogowski, Świeczka, Baran, Całka, Mucha, Mućko, Płatek , Śluzek przedstawiając się podają obok imienia i nazwiska również tak jak czyniono to w średniowieczu nazwę miejscowości, w której zamieszkują. Rozwiązanie to zapewnia im jednoznaczną identyfikację.

 

Większość rodzin w naszym regionie zamieszkuje tu od wieków, a pytanie o ich pochodzenie, o to kiedy i skąd tu przybyły, pozostaje bez podpowiedzi. Ludowa tradycja próbuje wskazać wyjaśnienia osadzając je w odległej przeszłości – tak też jedna z latowickich legend mówi, że miasto założone zostało w XII wieku przez 24 rodziny, które osiedliły się i wybudowały pierwsze domy na wzgórzu otoczonym zewsząd bagnami i wodami stawu. Legenda ta choć nie znajduje potwierdzenia w źródłach historycznych, wydaje się odnosić do wydarzeń związanych z powracaniem ludności do miasteczka po zniszczeniach wojennych np. po potopie szwedzkim. Poszukując odpowiedzi na pytanie o pochodzenie rodzin zamieszkujących w Regionie Latowickim, należy przeanalizować najstarsze istniejące dokumenty. Odnajdujemy je w Archiwum Parafialnym w Latowiczu, a są to księgi metryczne. Najstarsze z nich pochodzą z 1756 roku. W grubych oprawionych w skórę księgach zapisane są akta urodzin, zaślubin i zgonów. Akta te dotyczą żyjących w tym czasie mieszkańców Latowicza oraz okolicznych wiosek, które wchodziły wówczas w skład Parafii Latowicz. Księgi te pisane były przez wielu księży pracujących w parafii i wieloma językami. Najstarsze, pochodzące z drugiej połowy XVIII wieku zapisane są po łacinie, późniejsze - pochodzące z końca XVIIIw, w języku staropolskim, część XIX-wiecznych oraz z początków XX w. - w języku rosyjskim; zapisane zaś po odzyskaniu niepodległości w 1918r. - we współczesnym języku polskim. W księgach tych, pokrytych dziś kurzem czasu, odnajdujemy zapisane atramentem, na pożółkłych kartach nazwiska najstarszych często zasłużonych dla naszego regionu rodzin. Dziś wiele z tych nazwisk zanikło, wiele zatartych zostało przez czas.

 

Przed obrazem Matki Bożej Latowickiej.

 

Wczytując się w te dokumenty, zauważyć można, że wiele nazwisk poprzedzone jest przymiotnikiem „sławetny” lub „szlachetny” np. „Sławetny Pan Łukasz Ozimek” albo „Szlachetna Pani Bogumiła Dąbska”. Co oznaczało owo wyróżnienie? - można jedynie spekulować. Być może odnoszono się w ten sposób tylko do rodowitych mieszkańców Regionu Latowickiego, których przodkowie stąd się wywodzili, po to aby odróżnić ich od ludności napływowej? Być może wyróżniano tak zamożnych ludzi? A może tylko osoby silniej związane z kościołem? Trudno jest to dziś rozstrzygnąć. Jednakże nasuwa się inny problem – jak wiele z wymienianych w XVIII-wiecznych kronikach nazwisk przetrwało do dziś, a ile zanikło? Kilka nazwisk uległo zapewne przekształceniu np.: Brauła -> Brauliński, Czabay -> Cabaj, Czmoch -> Ćmoch, Dziubak -> Dziubacki, Kaczor -> Kaczorek, Ślosarczyk -> Ślusarczyk, Śluszek -> Śluzek, Świczka -> Świeczka, Zielanczak –> Zieliński. Kilka nazwisk przetrwało do dziś w niezmienionej postaci np.: Bojanek, Brzeziński, Chrzanoski, Domoń, Gajowniczek, Gortat, Jarmul, Kanieski, Kawka, Gielo, Łukaszek, Maleta, Niedek, Osiński, Ozimek, Pieniak, Piotrowski, Plichta, Reda, Rogala, Rosa, Sabak, Suda, Stalka, Szeląg, Wzorek. Wiele nazwisk całkowicie zanikło np.: Albos, Andryanowicz, Andrychowicz, Andryszek, Biskupowicz, Bitkowicz, Błażeiak, Borgowczonek, Bulwicki, Ciołkowicz, Czerniawa, Czernio, Dąmbski, Długosz, Ducki, Gagaszczyk, Gierenkiewicz, Gorszczak, Kątdzionek, Kędzierowicz, Koczewicz, Konopnicki, Kopytek, Kozieł, Kraczek, Krupa, Kublik, Kusza, Michna, Midkowicz, Palei, Piechnio Sęglarz, Sętek, Swigonski, Szczypała, Świgoński, Trzynożny, Turkiewicz, Zakrzeszczonek, Zawisza, Zboyna, Zbrocha, Zdroiowy.

Wśród nazwisk występującycch na naszym terenie uwagę zwracają te, które posiadają końcówkę -ski lub –wski, wskazującą na pochodzenie szlacheckie, jak np.: Chrzanowski, Kisielski, Krzewski, Komorowski, Osiński, Wardzyński, Walewski czy Wielogórski. Czy każda z tych rodzin posiadała niegdyś swój własny herb rodowy – niewiadomo, być może dowiodą tego dalsze szczegłówe badania historyczne?

W najstarszych księgach metrykalnych, pochodzących z drugiej połowy XVIII w. zostały zapisane nazwiska rodzin zamieszkujących wówczas na obszarze Ziemi Latowickiej. Są to rodziny, które z racji braku wcześniejszych dokumentów, możemy uważać za najstarsze w naszym regionie.

 

Borówek – Cygan, Gielo, Górski, Jarzębski, Kotankiewicz, Kupczak, Mazek, Mizek, Moszdżonek, Oklesiński, Paudyna, Piekarski, Ptakowicz, Sadowski, Stańcza, Woycik, Woyt, Zawiliński, Zwierz.

Budziska – Bętkowicz, Czmoch (=Chmoch), Duszyński (=Dusieński, Dusiński), Filipiak, Gontarczyk, Grzęda, Jaworski, Jesień, Jeziera, Kaczorowski, Kiełczykowski, Małecki, Mroczek, Mućko, Paszentis, Pięśko (=Pieśko), Rogala, Rogowski, Stasieński, Uscienski (Uściński), Wątróg, Wielgopolanin, Wiśniewski.

Chyżyny – Adamiec (=Abdaniec), Bobotek, Borówek, Brauliński, Brauła, Brzozowski, Cabaj, Chrust, Czekalski, Czerwiński, Fryda, Gajowniczek, Gortat, Górski, Grzenda, Janusz (= Anusz), Jaworski, Krakowiak, Kupacz, Kusio, Kowalski, Laskowski, Maciejak, Michnio, Niepsyj, Pielasa, Olko, Piwowarczyk, Prus, Reda, Rogowski, Roziński, Rybak, Sabak, Sikora, Szeląg, Śluzek, Świeczka, Wiącek, Woliński, Wójcik, Zadrożny, Zawiliński, Zwierz.

Dąbrówka – Butowicz, Ciań (=Cioń), Frejda, Gagaska, Kłos, Kowalski, Maciejec, Majak, Ochmarz, Staniak, Stosio, Szostek, Świątek, Waliski, Zawada.

Dębe Małe – Belkowicz, Bielarski, Buntrug (=Wątruch), Czmoch, Deczewski, Duszyński, Fijarski, Jesień, Konarski, Kotowski, Kozłowski, Kożlński, Kucharski, Leszek (=Lesek), Mroczek, Mucha, Odziemczyk, Piekarski, Pieśko, Pietrasik, Przybysz, Saganowski, Stasiewski, Suszyński, Wątrug, Wielgopolanin, Winiarski, Wityng, Wysocki, Zbuza, Zybura.

Iwowe – Bieńko, Bogus (Bogusz), Buba, Dołęgowski (=Gołędowski), Dzięcioł, Jasiński, Kępkowicz, Kłos, Kosut, Kot, Krawiec, Krukowski, Łodyga, Makowski, Oskiel (=Oszkiel), Pazura, Pieniak, Płodowski, Rogala, Rosa, Rycio, Sabak, Sekta, Sekular, Skorupa, Smardz (=Smardź), Świeczka, Wronowski.

Kamionka – Bieńko, Chrust, Dyła, Gąsowski, Jaworski, Kaczorek, Kalinowski, Kamiński, Kieliszczyk, Kisieliński, Komorek, Kowalski, Luśnia, Łapiński, Maciejec, Miedej, Miszczyk (=Niszczyk), Niedek (=Miedek), Olko, Ozimek, Pawłowski, Reda, Suda, Szafrański, Świątek, Wiechetek, Wsocki, Zajm, Zakrzewski.

Laliny – Bieniak, Całka, Chrust, Dymek, Dynek (=Dynka), Gajowniczek, Grudzień (=Grudnio), Kopacz, Kowalski, Łodyga (=Lodyga), Okrzeja, Pazura, Pieśko, Sabak, Sadomierz (=Sandomirski), Sekular,  Sztynka, Śluzek, Urbanek, Wiechetek, Zajba, Zboyny.

Latowicz - Andryszek, Bojanek, Cabaj, Chrust, Chrzanowski, Czernio, Ćmoch, Długosz, Domoń, Dziubak, Flis, Gajny, Gajowniczek, Gortat, Grabowski, Grzęda, Jaśkulski, Kaczorek, Kawka, Kisielski, Kisieliński, Komorowski, Krzewski, Maciejec, Majsterek, Maleta, Michniewicz, Osiński, Ozimek, Ożarek, Pieniak, Pieśko, Plichta, Płatek, Rakowski, Rechnio, Reda, Rogala, Rosa, Sabakowicz, Sabak, Stalka, Suda, Sykuła, Szczypała, Szeląg, Ślusarczyk, Śluzek, Świątek, Świeczka, Walewski, Wardzyński, Wiechetek, Wielogórski, Wzorek, Zbrożek, Zioło.

Oleksianka – Baczewski, Baczyński, Białkowski, Bogusz, Bukowski, Całka, Dzięcioł, Gajowniczek, Gaszewski, Gielo (=Gelo, Jelo), Kaczor, Kaczorek, Kossut (=Kosut), Makowski, Maleta, Maletka, Marczak, Okrzeia, Pieczkowski, Pieśko, Piosek, Płatek, Purentis, Radoszyński, Rechnio, Reda, Rudziński, Rogala, Saczko, Staniszewski, Stosio, Szeląg, Świątek, Tkaczyk, Woźniak, Zarębski, Zawacki, Żuremski (=Zaremski).

Osmolanka – Biernacki, Dąbrowski, Kosowski, Lasek, Majak, Mućko, Rudnicki,  Wardzyński, Wierzbicki, Żaran, Liwierski, Payda.

Redzyńskie – Całka, Chrzyptowicz, Dąbroski, Demboski, Doligowski, Dołęgowski, Dzięcioł, Gąska (=Goska), Gielo, Gorka, Górski, Jakubicki, Jesień,  Konopacki, Kowalski, Kuścio (=Kusio), Małecki, Marczak, Michnio (=Michna), Mikołajewski, Pazura, Pieśko, Polanin, Rechnio, Sabak, Śluzek, Wiechetek, Wielgopolanin,

Starogród – Auguściański, Baran (=Baron), Barcin, Beters, Brzozek,  Burek, Całka, Chojecki, Chuściel, Ciborowski, Czmoch, Dąbrowski, Drzewicki (=Drzewiecki), Gąska, Gerszak, Grabski, Jaguścieński, Jastrzębski, Kilański, Kozioł, Kozłowski, Kuchta, Łubion, Niemczak, Miszczak, Moszdżonek, Padowski, Pałdyna, Piekarski, Piętka, Sabkowicz, Saforek (=Sątorek), Sadowski, Stefanowicz, Stępczyński, Szostak, Winiarski, Wiśniowski (=Wiśniewski), Zawadka, Zieliński Żaczek.

Stawek – Fryda (=Frejda), Kiżewski, Kostecki, Miesczak, Mućko, Nowak, Nowakowski, Ochman, Okoń, Payda, Sabkowicz, Sęktas, Woycik, Zeleński (=Zieliński).

Strachomin – Anuszkiewicz, Borkowski, Brauła, Chrzanowski, Dzięcioł, Gajowniczek, Gielo, Koza, Miziarski, Niedek, Ożrek, Reda, Sabak, Sadowski, Sankowski, Świątek, Świątkowski, Świeczka.

Transbór – Bielak,  Brzozowski, Duczko, Cygan, Czerwiński, Czułnowski, Gawin, Gąska, Gielo, Górski, Jakubicki, Janowski, Jarzębski, Kardej, Kowal, Kowalak, Kupiec, Lajborek, Laskus, Luber, Maciejak, Mazek, Michalicki, Myka, Nieprzeski, Niedek, Paren, Plichta, Przybysz, Rudka, Rudnicki, Rybak, Sabak, Sadowski, Sankowski, Sikora, Strzałkowski, Szczepańczyk, Szajkowski, Szczotkowski, Szostkowski, Woycik, Woytowicz, Wójcik, Zawadzki, Zwierz.

Waliska – Baszakowski, Biernacki, Dębski, Fryda (=Frejda), Godlewski, Goral, Gręziak (=Gręzak), Gryz, Kielak, Kiliszczyk,  Komorek, Kowal, Kulik, Kulikowski, Lądek, Luśnia, Łaziński, Łukasiewicz, Majak, Mańkowski, Mastalerz, Miszczak, Mućko, Okrzejski, Payda (=Pajda), Rembieleński, Pieros, Rowicki, Rudnicki, Rudzicki, Rybak, Sęktas,  Wardzienski, Wąsowski, Wierzbicki, Woycik (=Wójcik), Woyczyk, Wronowski, Zarzycki, Zwierz.

Wężyczyn – Bojanek, Chrust, Dąbrowski, Domoń, Dziugieł, Fijałek (= Fijołek), Jurkowski, Kaczorek, Kielak, Kijowski, Kłos, Kopyt, Kryslijaniak (=Krystyniak), Kubik, Lącek, Leczek, Maciejec, Majendski, Maletko, Osuch, Reda, Rybiński, Rżyszkowicz, Sabak, Sadowski, Sęczek, Stosio, Szeląg, Świątek, Uchman, Wiechetek, Zdrowiec.

Wielgolas – Bekier, Bobotek, Brauła, Brzeziński, Brzozowski, Cieślak, Cieszkowski, Dłuski, Dudkiewicz, Dyła, Fabianek, Gałązka, Gręzak, Gryz, Jarmul, Jarzębski, Jaworski, Kalinowski, Kazimier, Kępkowicz, Kowalski, Krakowiak, Krolikomski, Kuczyński, Łuckiewicz, Łukaszek, Mazek, Michna, Mizerski, Nieprzecki, Nowakowski, Ostrowski, Ptak, Ptasiński (=Ptaszeński), Roczeń, Rogowski, Rojewski, Sikora, Smadziński, Sosiński, Stelmaszczyk, Szczypała, Swicki, Święch, Tkaczyk, Wagner, Wardzyński, Wieczorek, Więckowski, Woźniachowski, Wróbel, Zajdowski, Zatorski, Zawiliński.

 

 

>>> Zobacz wykaz nazwisk w miejscowościach regionu od XVIII wieku do XX wieku.

 

 

W Archiwum Parafialnym obok ksiąg metrykalnych przechowywane są także kroniki „Bractwa Różańca Świętego”, w których znajduje się „Regestr  przyjęcia braci y sióstr do Różańca Św. Nayświętszey Panny, spisany Roku Pańskiego 1721 w Dzień Zesłania Ducha Świętego”. Zawiera on imiona i nazwiska 186 osób, jednak ogranicza się tylko do mieszkańców Latowicza. Nie pozwala nam to na analizę całego regionu, ale odnajdujemy tu najstarsze zapisy nazwisk mieszczan: „Albos, Andryanowicz, Andrychowicz, Andryszek, Biskupowicz, Bitkowicz (=Bytkowicz), Błażeiak, Boianek, Borgowczonek, Brauła, Brzeziński, Bulwicki, Ciołkowicz, Chrust (=Chrustowski), Chrzanoski, Cmoch, Cygan, Czabai (=Czabay), Czerniawa, Czernio (=Ciernio), Dąmbski, Długosz, Domoń, Ducki, Dziubak (=Dziubacki), Gagaszczyk, Gaiowniczek, Gierenkiewicz, Gorszczak, Gortat, Gurski (!), Jarmul, Jaworek, Kaczor (=Kaczorek), Kawka, Kątdzionek, Kędzierowicz, Kielo, Kisielewski, Kisielski, Kisieliński, Koc, Koczewicz, Konopnicki, Kopytek (=Kopyto), Kowal, Kowalski, Kozieł, Kozłowski, Kraczek, Kraieski, Krawiec, Krupa, Kublik, Kusza, Łukaszek, Maleta, Mazek, Michna, Midkowicz, Nidek, Okrzeia, Osiński, Ozimek, Palei, Piechnio, Pieniak, Piotrowski, Plichta, Poley, Rakowski, Reda, Rogala, Rosa, Sabak, Sabakowicz, Sęglarz, Sętek, Sikorski, Suda, Sochaczeski, Stalka, Swigonski, Sykuła (=Szykuła), Szcześniak, Szczęsny, Szczypała, Szeląg, Ślosarczyk, Śluszek, Świczka, Świgoński, Trzynożny, Turkiewicz, Węgiel, Woźniak, Wzorek, Zakrzeszczonek, Zawisza, Zboyna, Zbrocha, Zdroiowy, Zielanczak, Żaczek, Żak.

 

   

 

                W XIX wieku struktura rodowa miejscowości ulegała stopniowym zmianom. Jedne nazwiska zanikały, a zastępowały je inne, nowe, nie występujące dotychczas w tych miejscowościach.

 

Wykaz nazwisk rodzin zamieszkujących w miejscowościach Regionu Latowickiego w XIX wieku.

 

Borówek: Chrust, Cygan, Dąbrowski, Frelik, Gajewski, Gielo, Goleński, Górski, Grajek, Jarzębski, Kędzierski, Kotankiewicz,  Leszczyński, Mazek, Mazurkiewicz, Możdżonek, Oklesiński, Olko, Pałdyna, Piastonowicz, Piekarski, Pielasa, Pulcin, Rybacki, Rybak, Sadowski, Sątorek, Sikora, Stanieta, Stępiński, Sujak, Szmulowicz, Świątek, Wiechetek, Wojciechowski, Wójcik, Zwierz.

Budy Wielgoleskie: Adamowski, Aksamitowski, Bartosiak, Bojanowski, Bontruch, Bontruk, Brzozowski, Chromiński, Chrust, Ciechanowski, Ciechański, Cyjak, Dąbrowski, Fenrych, Gajewski, Galiński, Gielo, Goleński, Gryz, Jankowski, Jesionek, Kaczorowski, Kimus, Kłos, Kołodziejczyk, Kostera, Kowalewski, Kowalski, Królak, Kupiec, Kurcz, Lemiszewski, Lisiecki, Luciński, Łokietek, Maciejewski, Makulec, Malinowski, Miskurka, Mroczek, Mućko, Olko, Ołdak, Orzechowski, Ostaszewski, Ostrowski, Paziński, Pielasa, Piotrowski, Plichta, Prus, Pulczyn, Ryćko, Sankowski, Siuchnik, Skalski, Sobociński, Sochacki, Sosnkowski, Stempiński, Sujak, Szeląg, Ślusarczyk, Wagner, Wiącek, Wielgopolanin, Wiśniewski, Wojda, Zagańczyk, Załęski, Zawadka, Zawiliński, Zawolski, Zgutka, Zieliński.

Budziska: Adamczyk, Adamski, Bałuk, Banach, Belczak, Belkowicz, Bielecki, Bieniarski, Blacharczyk, Bontruk, Boryszewski, Brzozowski, Całka, Charcikowski, Cieśliński, Czyrzowski, Ćmoch, Domieracki, Dudziński, Dusiński, Duszyński, Dyjewski, Dzięciołowski, Filipiak, Garwoliński, Gelo, Gogowski, Gontarczyk, Grabowski, Grzęda, Haczyński,Jaczewski, Jarzębski, Jaworski, Jesień, Kaczorowski, Kaliński, Kędzorek, Kiełczykowski, Konarzewski, Koneski, Koper, Kossowski, Kozioł, Kuciewicz, Kuciński, Kuć, Kumosiński, Kurek, Kusio, Kutański, Leszek, Łukaszewicz, Małecki, Marciszewski, Mieściak, Mikulski, Milewski, Miszczyk, Mroczek, Mrozek, Mróz, Mucha, Mućko, Niemiałtowski, Nocek, Obłoza, Paćkowski, Parol, Parzyszek, Paszko, Pawłowski, Pęśko, Piekarski, Piekarz, Pielarski, Pieśko, Piotrowski, Piskorz, Płatek, Płączyński, Polanin, Pytka, Rasimowicz, Robakowski, Rogala, Rogowski, Rychlica, Rżyskowicz, Saganowski, Skorupski, Sobociński, Sosnowski, Stachura, Stachurski, Stefanowski, Sytek, Szwejkowski, Szydzonek, Szymszowicz, Świątek, Trochiń, Uchman, Uściński, Wątrug, Wójcik, Wielgopolanin, Wiśniewski, Wysocki, Wyszyński, Zabłocki, Zaik, Zaleski, Zawadka, Zawłocki, Ziomek, Zwierz, Żukowski.

Chyżyny: Abramowicz, Adamiec, Anusz, Badurek, Bobotek, Borkowski, Borówek, Brauliński, Brauła, Brzozowski, Ceregra, Chrust, Chróstowski, Cieślak, Czekalski, Czerwiński, Domoń, Duszczyk, Dymoski, Dzięcioł, Gac, Gadaj, Gajowniczek, Gielo, Gliński, Górski, Grzenda, Jaworski, Jesień, Jesionek, Jobczyk, Kabasiński, Kaczorek, Kaimek, Kaleński, Kieliszczyk, Kluczek, Kopacz, Kowalski, Krakowiak, Król, Krzewski, Kutwiński, Laskus, Łęczycki, Łubian, Maciejak, Majewski, Maleta, Marczak, Michna, Niedek, Niepsuj, Okrzeja, Olko, Ośko, Otowicz, Pawlicki, Pawłowski, Piechowski, Pielasa, Plichta, Płatek, Pochylski, Poraziński, Prus, Radomski, Reda, Rogowski, Ruśnica, Rybak, Sabak, Sadowski, Sankowski, Sęk, Stachurski, Stosio, Symliński, Śluzek, Świątek, Świeczka, Trejda, Uchman, Walewski, Wardzyński, Wędrowski, Wiącek, Wiechetek, Wiśniewski, Woliński, Wójcik, Wyczółkowski, Zaim, Zajdowski, Zawileński, Zawiślański, Zieliński, Zwierz.

Dąbrówka: Burek, Butowicz, Cionio, Dąbrowski, Domański, Domoń, Dyła, Frejda, Gagaska, Gajowniczek, Górski, Isa, Jaworski, Kieliszczyk, Kijewski, Kłos, Kopacz, Kowalski, Królewicz, Maciejec, Majak, Majewski, Makowski, Maleta, Maletka, Mamys, Miszczyk, Osiak, patoleta, Pazio, Pęśko, Pielasa, Siewcki, Smolak, Staniak, Stosio, Suda, Sydorzak, Szostek, Śluzek, Świątek, Świątkowski, Świderski, Trejda, Uchman, Walewski, Wierzbicki, Wójcik, Zając, Zawada, Zwierz.

Dębe: Abramowski, Antosiewicz, Badurek, Bajera, Baranowski, Bartosiewicz, Belkowicz, Bielarski, Bielecki, Bieniawski, Bimarski, Bontruk, Brauła, Braun, Brzozak, Brzozowski, Burek, Całka, Chaciński, Charcikowski, Cholewiński,  Ciechanowski, Ciewciński, Ciuk, Czekalski, Czepik, Ćmoch, Ćmochowski, Dąbrowski, Dębszczak, Domański, Deczewski, Duszyński, Fijarski, Filipiak, Fiutkowski, Gajch, Gędek, Gitman, Goliński, Goska, Gręziak, Jaczewski, Jakubicki, Jankowicz, Jarzębski, Jaworski, Jekowicz, Jesień, Kaczorek, Kaczorowski, Kamecki, Kamiński, Karski, Kielak, Kiełczykowski, Konarski, Konopacki, Kopczyński, Kossowski, Kossut, Kotowski, Kowalczyk, Kozłowski, Koźliński, Kryniec, Kucharski, Kurek, Kurowski, Lazurek, Lechnio, Leszek, Lisek, Lusawa, Łodyga, Marciszewski, Matyńka, Michna, Mikołajczyk, Mikulski, Milewicz, Miński, Miszczyk, Mroczek, Mucha, Mućko, Mystkowski, Niedźwiecki, Obłoza, Odziemczyk, Okraszewski, Olkowicz, Osiecki, Otto, Owczarski, Ozimiński, Paczek, Paczkowski, Paduch, Pawlak, Pawłowski, Pazura, Pęśko, Piekarski, Pielasa, Pieśko, Pietrasik, Pilarski, Pióro, Plewka, Płaczyński, Płatek, Polanin, Pozelarski, Przybysz, Przybyszewski, Ptasiński, Rogala, Rybak, Rzewuski, Rżysko, Sabak, Saganowski, Serzysko, Sęktas, Sikora, Sikorski, Skorupski, Słodowski, Sobolewski, Soćko, Stachura, Stania, Staniszewski, Stańczak, Staszewski, Stelmaszczyk, Strzałkowski, Sysiak, Szwejkowski, Szlachowicz, Szmit, Szydłowski, Szymański, Śluzek, Świątek, Świeczka, Tchórzewski, Trojanek, Uściński, Walczewski, Warmiński, Wątruk, Wiechetek, Wielgopolanin, Wielgosz, Wiśniewski, Witkowski, Witting, Wójcik, Zagrabski, Zając, Zawiliński, Zawłocki, Zieliński, Ziomek, Zybura.

Iwowe: Antoniak, Arasimowicz, Bajera, Belkiewicz, Bałuk, Baran, Barankiewicz, Baranowski, Bieniek, Bieńko, Bogusz, Brzeszczyński, Buba, Burek, Cabaj, Całka, Chlipalski, Cymer, Czajka, Czajkowski, Czub, Dołęgowski, Domański, Drosio, Dzięcioł, Dzięciołowski, Dziubacki, Frelek, Gac, Gagaska, Gajowniczek, Gaładyk, Gałązka, Gańko, Gawryś, Gąska, Gelo, Gocławski, Gołaszewski, Goławski, Gołędowski, Gołuski, Górczyński, Górski, Gręziak, Grubek, Grudzień, Hynka, Idzkowicz, Jaworski, Jesień, Jurkiewicz, Kaczor, Kaczorek, Kaczorowski, Kaczyński, Kaleński, Kalinowski, Kaliński, Kania, Kaniewski, Kempkowicz, Kędzierski, Kępka, Kiełczykowski, Kieszkowski, Kisieliński, Kiszelski, Kłos, Koc, Kolański, Konopacki, Kopa, Kopacz, Koper, Kopyt, Kordaś, Koronka, Kossut, Kot, Kowalski, Krawczak, Krawiec, Król, Królewicz, Krzewski, Kupa, Kusio, Kuśpid, Kwiatkowski, Lasocki, Ładyn, Łodyga, Łukaszek, Majewski, Makowski, Malinowski, Marczak, Matuszewski,  Metera, Michałowicz, Mikiel, Miszczyk, Miszto, Mućko, Nowakowski, Ochman, Ogrodnicki, Okęcki, Okrzeja, Osiak, Ositek, Oszkiel, Ositek, Patoleta, Pawelec, Pazura, Pieśko, Pieniak, Piotrowski, Plichta, Pluciński, Płatek, Pochman, Podkowiński, Próchnicki, Przybysz, Raczyński, Rechnio, Reda, Robry, Rogala, Rogalski, Rogowski, Rojek, Rosa, Różak, Rybski, Rycio, Sabak, Sadowski, Sarański, Sekta, Sieniawski, Sioćko, Skarłat, Skorupa, Skorupiński, Smardz, Smykiewicz, Sobieski, Soczewska, Stynczak, Suchecki, Suska, Suskochowicz, Suskowicz, Sysiak, Szaniawski, Szczepańczyk, Szczepański, Szkiełko, Szlachowicz, Szlonka, Sztynka, Ściborowski, Śluzek, Świątek, Świątkowski, Świeczka, Tkaczyk, Urbanek, Uściński, Warmiński, Wągrocki, Wąsowicz, Wiechetek, Wilczyński, Witasławski, Woźniak, Wójcik, Wronowski, Wróbel, Wysocki, Wyżyński, Wżodek, Zaranowski, Zawadzki, Zwierz, Zych, Żbik, Żukowski.

Kamionka: Anielak, Banach, Bieńko, Brauła, Budrych, Budziński, Całka, Chrust, Ciernio, Ciuk, Cygan, Cyjak, Czarnecki, Czerwiński, Ćmoch, Dąbrowski, Domuń, Drabarczyk, Dresler, Dusiński, Dyła, Dymowski, Gagaszka, Gajny, Gendek, Grel, Grenziak, Jarzębski, Jaworski, Joskowicz, Jurkowski, Kabasiński, Kaczorek, Kalinowski, Kamiński, Karbowski, Kępkowicz, Kielak, Kieliszczyk, Kołodziejczyk, Komorek, Kostera, Kowalski, Kozłowski, Królewicz, Krupa, Krzepa, Kubowiak, Kuczkowski, Kurdej, Laskowski, Luśnia, Łapiński, Łonik, Łukaszewicz, Maciejec, Małachowski, Midek=Niedek, Niepsuj, Olko, Osiński, Ozimiński, Pajda, Pawłowski, Pielasa, Plak, Plichta, Przybysz, Reda, Robaszkiewicz, Rozwadowski, Rutka, Rymarski, Sabak, Sankowski, Słabuszewski, Stanecki, Stanieta, Stosio, Sujak, Szafrański, Śluzek, Świątek, Tkaczyk, Trejda, Trochniak, Wiechetek, Wierzbicki, Winiarek, Wiśniewski, Wodiga, Woliński, Wójcik, Wróblewski, Zadrożny, Zajm, Zakrzewski, Zawadka, Zawiliński, Ziemski, Zwierz, Zydorek.

Laliny: Bakalski, Baran, Baranek, Belkowicz, Borkowski, Chaciński, Cieśliński, Dynek, Fjukowski, Gajowniczek, Gaładyk, Grudnio, Jankowicz, Jaworski, Jesień, Jonkowicz, Kiełczykowski, Kopacz, Koronka, Korzeniewski, Kowalski, Kwiatkowski, Lorentowicz, Łodyga, Łuszkiewicz, Malitka, Nowak, Nurzyński, Okrzej, Osiak, Pawieka, Pazura, Pęśko, Pieniak, Pieśko, Piórek, Plichta, Płatek, Rechnio, Reda, Sabak, Sandomierski, Sekuła=Sykuła, Skorupa, Soćko, Sodomirz, Stasio, Śluzek, Świątek, Tłukowski, Urbanek, Wiechetek, Wójcik, Zajka-Ziajka, Zboyna, Zwierz.

Latowicz: Adamiec, Aluchna, Andrekiewicz, Anusz, Babski, Bader, Bajer, Bak, Balas, Banaszek, Barej, Bartosiak, Bąk, Bąkowski, Berg, Berkowicz, Bieńko, Biernacki, Bierzyński, Błędowski, Bojanek, Bojankowski, Bonnet, Boruciński, Brauliński, Brauła, Brukowski, Brzeziński, Brzuszczyński, Budziński, Burek, Cabaj, Cabajewski, Całka, Cander, Caroldowski, Cegiełka, Cender, Chmielewski, Chojnacki, Chorzelski, Chróst, Chrustowski, Chrzanowski, Ciechanowiecki, Ciepicki, Ciernio=Czernio, Czerwonka, Czmochowski, Czuba, Ćmoch, Dawidowicz, Dąbrowski, Długołęcki, Dobrowolski, Dobrzyński, Domoń, Dorantowicz, Dotkiewicz, Drabiński, Drosio, Drzazga, Duchniewski, Dusiński, Dzieniewski, Dzienio, Dzieniowski, Dzięcioł, Dzięciołowski, Dziubacki, Fabianek, Fiutek, Flis, Frankowski, Freyder, Gajewski, Gajny, Gajowniczek, Gaładyk, Gass, Gelo, Giriotas, Gliszczyński, Głowacki, Gojdfarb, Gortat=Górtat, Goździewski, Grabowski, Gregorowicz, Grochowski, Grodzki, Grylicz, Gryz, Grzebałkowski, Grzenda, Herszko, herszkowicz, Himiński, Hubrich, Hunikiewicz, Izder, Jabłokna, Jakubowicz, Jakubowski, Jakusek, Janiszewski, Jarmul, Jaśkulski, Jastrzębowski, Jesień, Jezierski, Joskowicz, Juliuzek, Jurkiewicz, Kaczorek, Kaczorowski, Kaliński, Kamiński, Kanek, Kania, Kaniewski, Karyel, Kaszmir, Katarski, Kawka, Kączewski, Kąderski, Kępka, Kendzierski, Kędziorek, Kielak, Kielichowski, Kiełczykowski, Kisieliński, Kisielski, Klębowski, Klimek, Kłos, Kobyliński, Koc, Komorek, Komosiński, Konca, Konczewski, Konderski, Kopyciński, Kopyt, Korzybski, Kosmowski, Kosobudzki, Kossowski, Kostyrzewski, Koszałkowski, Kot, Kowalczyk, Kowalik, Kowalski, Koza, Kozłowski, Krakowiak, Krasuski, Krawczak, Kruk, Krupa, Kruszewski, Krycki, Krystosiak, Krzewski, Kublik, Kuciński, Kudliński, Kurczewski, Kurek, Kurowski, Kuźniarski, Kwiatka, Kwiatkowski, Laskowski, Latowicki, Latur, Lechnio, Lewartowski, Liczbiński, Lipkowski, Lisiecki, Lorentowicz, Łubiński, Łaszcz, Ługowski, Łuszkiewicz, Maciejec, Maciejewski, Madyński, Majewski, Majsterek, Malczewski, Maleta, Małachowski, Marczak, Marianowski, Mariański, Markiewicz, Maśny, Mazek, Mazowiecki, Mazurek, Mączka, Michalski, Michna, Michniewski, Miklaszewski, Mikos, Milde, Miliskiewicz, Miłecki, Miłkowski, Miziarski, Moskowicz, Mościcki, Mroziński, Muller, Nakonieczny, Nicek, Nidkiewicz, Niedek, Nowakowski, Nowicki, Nowosielski, Nużyński, Obłoza, Okuniewski, Okrzeja, Olko, Onacewicz, Orensztajn, Osiak, Osiecki, Osiński, Ostrowski, Oszmański, Ottowicz, Ozimek, Ozimiński, Ożarek, Pabianek, Pachulski, Paczkowski, Pajda, Parolewicz, Paszkowski, Patoleta, Pawlak, Pawłowski, Paziński, Pazura, Pągowski, Pęscholich, Pęśko, Piechurski, Pieckowski, Piekard, Pieniak, Piesakowicz, Pieśko, Piotrowski, Piórek, Piskorek, Piskorski, Piskorz, Pleszczyński, Płatek, Polak, Polanin, Polejewski, Polej, Poliński, Powałka, Przybysz, Przybyszewski, Rakowski, Rasimowicz, Rechnio, Recielski, Reda, Reper, Rezwow, Roeper, Rogala, Rogowski, Romanowicz, Rosiński, Rosłoń, Rozdaj, Rożak, Rożański, Ruciński, Rutka, Ruzinowski, Ryćkowski, Rżysko, Sabak, Sabakowski, Sadowski, Sandomierski, Sarnowski, Sasimowski, Sawicki, Schorek, Senktas, Serej, Serzysko, Siarkiewicz, Sieńkowski, Sikorski, Skorupa, Skorupski, Skrzetuski, Skwarczyński, Słomczyński, Smolak, Sobiecki, Sobkowicz, Sobolewski, Solarski, Solnica, Sosnowski, Stalka, Staniak, Staniszewski, Stawiński, Stosio, Strzałek, Suda, Sudakowski, Sulej, Sytek, szafrański, Szczypała Szeląg, Szelągowski, Szewczyk, Szlendak, Szmidt, Szmul, Szmulkowski, Szostek, Szwajkowski, Szyc, Ślusarczyk, Śluzek, świątek, Świątkowski, Świeczka, Święch, Taracki, Tarnowski, Telacha, Tomaszewski, Tomczyzki, Trzciński, Tuszyński, Uszkiewicz, Walewski, Wardzyński, Wasyl, Wawrzynowicz, Wądołowski, Wągiel, W/ąglewski, Wąsowski, Wiąckowski, Wiechetek, Wielgosek, Wielogórski, Wielołuski, Wiśniewski, Włodarczyk, Wojciechowski, Wojsławski, Wolf, Wolski, Wołkowiecki, Woźniak, Woźniakowski, Wójcicki, Wójcik, Wroński, Wujtowicz, Wyrzykowski, Wysocki, Wyziński, Wzorek, Zabrowski, Zabuski, Zadrożny, Zając, Zajdowski, Zajka, Zalewski, Załuski, Zaran, Zaranowski, Zarzycki, Zawadzki, Zawiliński, zawistowski, zawłocki, Zbrożek, Zieliński, Zioło, Zwierz, Zwoliński, Żukowski.

Oleksianka: Adaszewski, Baczyński, Badowski, Baniarczyk, Baniarek, Białkowski, Bogusz, Brzuszczyński, Cacek, Całka, Cegiełka, Chranowski, Cudnik, Czaczkowski , Ćmochowski, Ćmoch, Dąbrowski, Dobrowolski, Draki, Dzięcioł, Gac, Gajowniczek, Gaładyk, Gaszewski, Gąska, Gielo, Gręziak, Janiszewski, Jaroszewski, Jaworski, Kaczor, Kaczorek, Kaliński, Kiszelski, Kluczek, Kosiorek, Kosut, Kot, Kowalski, Kozak, Kozłowski, Krawczyk, Krawiec, Kurowski, Kwiatek, Larurek, Lechnio, Leszek, Loncz, Machowicz, Majeranowski, Makowski, Maleta, Maletka, Małachowski, Marczak, Michna, Mikiel, Modzelewski, Mórawski, Mróz, Mućko, Niedek, Niemirycz, Odosiewski, Oklesiński, Okrzeja, Oleksiński, Olkowicz, Omyleński, Osik, Ositek, Pacuszki, Paduch, Parol, Patoleta, Paudyna, Pawlak, Pazura, Pieckowski, Pielasa, Pieśko, Piórek, Pleszczyński, Płatek, Polakowski, Postiwski, Przybysz, Pyrryt, Radoszyński, Rechnio, Reda, Rogala, Rosa, Rożak, Rudziński, Rzyszkiewicz, Sabak, Sadowski, Saganowski, Sekta, Sęktas, Skornat, Skurzyński, Soczewka, Soćko, Stosio, Strzałkowski, Szczepański, Szeląg, Szkarłat, Szostek, Szymański, Śluzek, Świątek, Uchman, Wagner, Wiechetek, Wojda, Woźniak, Wójcik, Wrońcki, Wypych, Zajka, Zarębski, Zawadzki, Zawiliński, Zawłocki, Żelazowski, Żuremski.

Osmolanka: Ozimek, Wardzyński, Wierzbicki, Wójcik, Zaran.

Redzyńskie: Bakalski, Barej, Baumbuch, Białecki, Bogusz, Boruszczowski, Brodal, Brzozowski, Całka, Celej, Chrzyptowicz, Dębowski, Dołęgowski, Drosio, Dzięcioł, Gajowniczek, Gałkowski, Gasek, Gielo, Gołędowski, Goska, Grabowski, Gromadzki, Hulanicki, Jakubicki, Jaroń, Jesień, Konopacki, Kot, Kowalski, Kozłowski, Kurek, Kusio, Lisiecki, Łodyga, Majewski, Makowski, Małecki, Marczak, Maślankiewicz, Mazek, Michna, Mikulski, Mroczek, Obłoza, Olkowicz, Pawłowski, Pazura, Pęśko, Pieczkowski, Pieśko, Piórek, Płatek, Polanin, Prokurat, Prus, Rechnio, Rogowski, Rożak, Rudziński, Rychlica, Sabak, Saganowski, Serzysko, Sioćko, Sosnowski, Stosio, Stułka, Śluzek, Świątek, Wiechetek, Wielgopolanin, Wielgos, Włodarczyk, Woźniak, Wójcik, Wysocki, Zadrożny, Zajączkowski, Zawiliński, Żbik, Żebrowski.

Stanisławów: Cholewiński, Domański, Gręziak, Król, Miszczyk, Mućko, Olko, Pajda, Piros, Reda, Sykuła, Wójcik.

Starogród: Abramowski, Adamiec, Ałguściński, Arciechowski, Baran, Bartnik, Bątruk, Bączek, Bieńko, Bogdański, Bojanek, Borkowski, Borówek, Brauła, Brzezek, Bujno, Burek, Całka, Chlustacz, Chnielewski, Chojecki, Cholewiński, Chorązik, Chruściel, Chudzyński, Ciborowski, Cyjak, Ćmoch, Dąbrowski, Derek, Długaszek, Drosio, Drzewiecki, Dutka, Ertman, Ferer, Fieliński, Fijałkowski, Gac, Gajewski, Galiński, Gałązka, Gawrjołek, Gąska, Gersiak, Głowacki, Goliński, Goska, Goszczanek, Góral, Górski, Grabowski, Grabski, Gręziak, Gursiak, Horodyński, Jagiściński, Jakubicki, Jakubowski, Jałocha, Jarzębski, Jasiński, Jastrzębski, Jaworski, Jechalski, Karasiński, Katlarski, Kępkowicz, Kłos, Koblak, Kobyliński, Kolankiewicz, Komosiński, Kosmalski, Kostanty, Kosut, Kotlurski, Kowalski, Kowlak, Kozłowski, Kuchta, Kumosiński, Kurcki, Muśmierski, Laskowski, Legat, Lewandowski, Lipiński, Lubelski, Łukaszek, Malinowski, Matensz, Mazurkiewicz, Mądry, Michalicki, Michalik, Michalski, Minszczak, Miszczak, Możdżonek, Nalewka, Niemczak, Niewiadomski, Nowicki, Oklesiński, Okraszewski, Orzechowski, Osica, Ostrowski, Otowicz, Peters, Piastonowicz, Piekarski, Piętka, Piłatkowski, Piotrowski, Płatek, Reda, Rogala, Rowicki, Rybak Rżyszkowicz, Sadowski, Saganowski, Santorek=Sątorek=Sontorek, Sawicki, Siarczyński, Sikorski, Skórzewski, Smoleński, Sobkowicz, Sokor, Stanecki, Stefanowicz, Stylka, Suchorski, Swedek, Szczepańczyk, Szczepański, Szczygielski, Szymkowski, Ślązek, Śluzek, T chórzewski, Trzeciak, Walewski, Wasilewski, Wilczek, Winiarski, Wioncek, Wiśnia, Wiśniewski, Wojciechowski, Wojsk, Wójt,Wyszyński, Zabiegliński, Zawada, Zawadka, Zdziarski, Zieliński, Zwierz, Żaczek, Żebrowski, Żuraw.

Stawek: Cegiełka, Chyliński, Ciąćko, Dadacz, Domański, Duda, Dyła, Dzięcioł, Dzięciołowski, Dziugieł, Dżbik, Gajowniczek, Gręziak, Idzkowicz, Jaworski, Kostecki, Kowalski, Krasiński, Krasny, Król, Kuźniarski, Lewiński, Libiecki, Luśnia, Łażycki, Maciejec, Miszczyk, Mućko, Nowak, Ochman, Okoń, Pajda, Reda, Rosa, Sęktas, Stolarczyk, Stelmaszczyk, Śluzek, Świątek, Trejda, Wardzyński, Wiśniewski, Wójcik, Zieliński, Żbikowski.

Strachomin: Bieńko, Bogusz, Borkowski, Brauliński, Brauła, Brodziak, Chmielewski, Chrzanowski, Czwarunk, Domoń, Dudewicz, Dzięcioł, Gagaszka, Gajowniczek, Gaszewski, Gielo, Goździewski, Gęziak, Grzybowski, Jakusek, Jankowicz, Kamaszewski, Karasiński, Kępczyński, Kostera, Kowalski, Koza, Kozioł, Kozłowski, Krasiński, Krawczak, Księżopolski, Kusio, Kusnierski, Kwiatkowski, Łaszcz, Mazurek, Mazurkiewicz, Michalik, Michalski, Michna, Midek=Niedek, Miński, Miziarski, Mroczek, Mrozek, Mrozowski, Muszyński, Nieprzecki, Obłoza, Oleszczuk, Olkowicz, Olszewski, Ożarek, Pachnik, Pajda, Pielasa, Płatek, Podolski, Powałka, Pryjamski, Reda, Rezwow, Rosa, Rożycki, Rudziński, Sarniak, Skorupa, Slendak, Smolak, Soćko, Stanecki, Stosio, Sujak, Szymańczyk, Świątek, Świątkowski, Świeczka, Tarkiewicz, Trejda, Uchman, Wąsik, Wiącek, Wiechetek, Woźniak, Wróblewski, Wyczółkowski, Zakrzewski, Zawadka, Żukowski.

Transbór: Bajkowski, Bakalarski, Balas, Banasiak, Biernat, Bobotek, Bogdanowicz, Brzozowski, Colendski, Cygan, Czerwiński, Czołnowski, Ćmoch, Dąbrowski, Długosz, Ducek, Dyliński, Dyła, Dzięcioł, Gawin, Gelo, Goska, Goszczonek, Górski, Gromulski, Jakubicki, Jarzębski, Jasiński, Jastrzębski, Jaśkulski, Julumbicki, Kaczorowski, Kandej, Karbowiak, Kiełczykowski, Kowalak, Kubaszewski, Kudliński, Kulik, Kupiec, Kurdej, Lajborek, Laskowski, Laskus, Luba, Maciejak, Maciejewski, Masłowski, Michalski, Michalicki, Michna, Myka, Nalborek, Niedek, Nieprzecki, Nocek, Orzechowski, Osica, Piętka, Prus, Przybysz, Pulczyn, Reda, Rogoźnik, Rudka, Rudnicki, Ruśnica, Rybak, Sabak, Sadowski, Sankowski, Sęk, Sękowski, Sikora, Sikorski, Siwek, Sobkowicz, Staniak, Stanieta, Stosio, Strzałkowski, Szczepańczyk, Szczotkowski, Śluzek, Świątek, Świeczka, Święch, Witecki, Wójcik, Wujtowicz, Zaborski, Zajm, Zawadka, Zawadzki, Zawiliński, Zwierz, Żeń.

Waliska: Balas, Banach, Bielak, Bieniawski, Biernacki, Bodzyński, Bogusz, Borkowski, Brodal, Burkowicz, Cabaj, Całka, Cholewiński, Cionio, Czyżewski, Dąbrowski, Dębski, Długosz, Dobrzeniecki, Domański, Domoń, Duszyński, Dydak, Dyła, Dzięcioł, Frejda, Gagaska, Gajowniczek, Gałązka, Gałęzowski, Gelo, Gędek, Gielich, Głodziński, Godlewski, Goździewski, Góral, Gręziak, Gryz, Grzęda, Jabłoński, Jaczewski, Jakubowski, Janiak, Jankowski, Jaworski, Jurkowski, Kaczorek, Kapczyński, Karbowski, Kielak, Kijewski, Kleszko, Kłos, Knytra, Kopeć, Koryciński, Kossakowski, Kowalczyk, Kowalik, Kowalski, Koziorowicz, Kozłowski, Krawczyk, Kretti, Kroczyński, Królik, Królikowski, Krystyniak, Krzemiński, Kubat, Kuć, Kulik, Kulikowski, Kurek, Leszek, Luśnia, Łaziński, Łukasiewicz, Majak, Malczewski, Mańkowski, Mariański, Mastalerz, Matuszewski, Miszczyk, Mucha, Mućko, Nowak, Ochman, Okoń, Okuniewski, Okrzej, Okrzeja, Okrzejski, Olkowicz, Orlicki, Osiecki, Osik, Ozimiński, Pacuszki, Pajda, Pałyza, paprocki, Parobczy, Paszkowski, Pawlak, Pawlewski, Pajda, Paziński, Perzyński, Pęśko, Pielasa, Pieros, Piwowarczyk, Piwowarski, Plichta, Pochylski, Podkowiński, Prus, Przybysz, Pszkowski, Radkowski, Rechnio, Reda, Rembieliński, Rogala, Rowicki, Ruciński, Rudnicki, Rutkowski, Rybak, Rzyszkowicz, Sankowski, Sarnowski, Senktas, Sęczek, Sędek, Siekierzyński, Sikorski, Siwiec, Skorupski, Smolak, Soczewka, Stachura, Stelmaszczyk, Stępiński, Stolarczyk, Strąk, Strupner, Strzałkowski, Suchecki, Suj, Sujak, Sykuła, Szostek, Szwajkowski, Szydłowski, Śluzek, Świątek, Świeczka, Trejda, Tkaczyk, Walerczuk, Walewski, Wardzyński, Wawrzynowicz, Wąsowski, Wiechetek, Wielgopolanin, Wierzbicki, Wiśniewski, Włodarek, Wojciechowski,  Wojda, Wojewódzki, Wójcik,  Wronowski, Wysocki, Wytrykowski, Zadrożny, Zając, Zajdowski, Zaran, Zaranowicz, Zaręba, Zaron, Zarzycki, Zawada, Zawadka, Zawiska, Zgutka, Zieliński, Złoch, Zuchowicz, Żbik, Zuchowicz.

Wężyczyn: Adaszewski, Bartosiak, Biberstein, Bielecki, Biernacki, Bojanek, Borkowski, Brzuszczyński, Bucek, Całka, Chróst, Ciara, Czerwiński, Ćmoch, Ćmochowski, Dąbrowski, Domański, Domoń, Dybowski, Dziugieł, Eystymund, Fijołek, Fiutek, Gajowniczek, Gałecki, Goska, Gręziak, Grzelak, Jabel, Janik, Jaworski, Jurkowski, Kaczorek, Kadej, Karbowski, Keler, Kesio, Kielak, Kiemcki, Kłos,  Komorek, Kopczyński, Kopeć, Kopyciński, Kopyt, Kosmalski, Kostera, Kowalski, Kozicki, Krystyniak, Kuć, Kurek, Łapiński, Maciejec, Majewski, Maletka, Malita, Mazek, Miklaszewski, Milczarek, Miszczyk, Miziarski, Muszyński, Mydlaszewski, Nieprzecki, Niziarski, Ochman, Odosiecki, Odoszewski, Ohman, Olko, Olkowicz, Osuch, Ośko, Ozimek, Patoleta, Pawłowski, Pęśko, Pielasa, Pieśko, Piłka, Płatek, Radecki, Radoszyński, Rechnio, Reda, Rubinowicz, Rudkiewicz, Rybak, Rybiński, Rzyskowicz, Rżysko, Sabak, Sadowski, Sęczek, Sędzimierz, Sikorski, Smolak, Sobkowicz, Stańczak, Stosio, Strunecki, Sujak, Szczepańczyk, Szeląg, Szlachowicz, Szymczak, Śledź, Śluzek, Świątek, Świątkowski, Trejda, Uchman, Uściński, Wąsowski, Wiechetek, Winkler, Wiśniewski, Wojewódzki, Zadrożny, Zadrożny, Zawada, Zawiska, Zdrowiec, Zwierz.

Wielgolas: Adamiec, Aksamitowski, Augustyniak, Babski, Badurek, Bajera, Bakałarz, Balas, Baran, Bąkowski, Beblia, Bajman, Beker, Będkowski, Bieńko, Blok, Błyszkowski, Bobotek, Bochiński, Bogusz, Boguszewski, Brauła, Braum, Brzeziński, Brzozowski, Budziak, Budzyński, Całka, Cegiełka, Cegła, Celmer, Ceregra, Chmielewski, Cholewiński, Chorzelski, Cygan, Czajka, Czajkowski, Czekalski, Czerniewski, Czyżewski, Dawid, Dąbrowski, Dedar, Dłuski, Dobosz, Dobrzyński, Domański, Domoń, Ducek, Ducewicz, Duda, Dudkiewicz, Duszyński, Dyła, Fabijanek, Fidelski, Foliacki, Gac, Gagaska, Gajewski, Gajowniczek, Galeniek, Gałązka, Gawicki, Gawin, Gawryś, Gelo, Gendek, Giszkiewicz, Gleński, Golcz, Goska, Góral, Górski, Grajek, Gral, Gręziak, Gromulski, Gruszkowski, Gryz, Hartman, Horzelski, Jabłoński, Jarczewski, Jarecki, Jarzębski, Jaszczak, Jaworski, Jaśkiewicz, Jedynak, Jobel, Kaczorek, Kalicki, Kalinowski, Kaliński, Karasiński, Karczmarek, Karpiński, Kędziorek, Kępkowicz, Kiciński, Kielak, Kiełbasa, Kimus, Koch, Kołaczyński, Komorek, Komosiński, Kostanty, Kostrzewski, Kowalczyk, Kowalik, Kowalski, Koza, Kozierowicz, Kozłowski, Krakowiak, Krepiniewicz, Krzewski, Krzywiński, Kubaszewski, Kuczkowski, Kuczyński, Kudon, Kulbacki, Kurdej, Kuźbiak, Laskowski, Lasocki, Lipiński, Łapiński, Łęczycki, Łuckiewicz, Łukaszek, Maciejak, Maciejewski, Majewski, Markowski, Mazek, Mazurkiewicz, Metera, Michna, Mierzwicki, Mika, Miklaszewski, Miszczyk, Miziarski, Moskowicz, Muczkowski, Mućko, Musieński, Muzyk, Naliwka, Niebrzydowski, Niedek, Niedźwiecki, Nieprzecki, Nowakowicz, Nitniecki, Obłoza, Oklesiński, Olszewski, Ordęga, Orzeszkowski, Ostrowski, Ośmiański, Pabianek, Pachulski, Pajda, Parkot, Pawłowski, Pazura, Piechowski, Pieczarka, Pietrasiewicz, Piłatkowski, Pisz, Piśkiewicz, Piwowarczyk, Plak, Pluta, Płatek, Polaczek, Pompa, Prazuch, Prus, Przybyłek, Przybysz, Ptak, Ptasiński, Puczkowski, Raus, Reda, Roczeń, Rogala, Rogalski, Rojek, Rojewski, Rostkowski, Rozewski, Różak, Różycki, Ruciński, Rudka, Rudowski, Ruech, Różycki, Rybak, Ryfka, Rynkiewicz, Sankowski, Sawicki, Sendek, Sęktas, Siecisko, Sierankiewicz, Sikorski, Skocki, Skoczyński, Skorupa, Smoczyński, Smykiewicz, Sobieraj, Sobieski, Spychalski, Stelmaszczyk, Stanieta, Strzałecki, Sujak, Sutański, Sykta, Symoński, Szczypała, Szeffbuch, Szeląg, Szulc, Szumigowski, Szwejdler, Szymański, Szymborski, Śliwka, Śluskowski, Śluzek, Świątek, Świątkowski, Świeczka, Święch, Świętulski, Tarnowski, Tkaczyk, Tomaszczyk, Trębac, Trochiń, Trzepuch, Wagner, Wardzyński, Wawrzyniak, Wąsowski, Wiechetek, Wieczorek, Wielgopolanin, Więckowski, Wiśnia, Witanowski, Witkowski, Wolski, Woźniak, Woźniakowski, Wójcik, Wróbel, Wróblewski, Wrzesiński, Wszechbuch, Wyszyński, zadrożny, Zajdowski, Zawadzki, Zawiliński, Zbójna, Ziemski, Ziółkowski, Zwierz, Żbik.

Wyględówka: Adamczewski, Bontruk, Cholewiński, Chromiński, Chrust, Dąbrowski, Dobrowolski, Freler, Fendrych, Gładkowski, Goliński, Jaczewski, Jaworski, Kaliński, Kitzman, Komorek, Kowalski, Kozłowski, Królak, Kupiec, Kurek, Kurkowski, Kurtz, Lipczyński, Lisiecki, Makulec, Myka, Niemiec, Ostaszewski, Paziński, Pazio, Polupa, Romańczyk, Sankowski, Skalski, Słowikowski, Sobociński, Sochacki, Stępiński, Szmaus, Świątek, Wagner, Wioncek, Wiśniewski, Wontruk, Zagańczyk, Załęcki, Zawolski.

 

 

>>> Zobacz wykaz nazwisk w miejscowościach regionu od XVIII wieku do XX wieku.

 

 

Zadania dla ucznia

Przeanalizuj uważnie wykazy nazwisk rodzin występujących w Regionie Latowickim w XVIII i XIX wieku.

1.        Sprawdź czy w twojej rodzinnej miejscowości odnotowane zostało wówczas Twoje nazwisko.

2.        Odszukaj, jaki jest zasięg występowana Twojego nazwiska? W ilu miejscowościach w XIXw. żyły rodziny o takim samym nazwisku? O czym może to świadczyć?

3.        Przeanalizuj zamieszczone wykazy i wskaż nazwiska odnotowane tylko w jednej miejscowości. Czy Twoim zdaniem jest ich dożo, czy mało? Czy są takie nazwiska, które występowały we wszystkich lub prawie wszystkich miejscowościach? Wyjaśnij, dlaczego jedne nazwiska są bardzo rozpowszechnione w regionie, a inne nie?

4.        Wskaż nazwiska, które jeszcze w XIXw. występowały w Twojej rodzinnej miejscowości, a teraz zupełnie zanikły. Czy potrafisz wyjaśnić, jakie przyczyny mogły do tego doprowadzić?

5.        Na podstawie analizy wykazów nazwisk występujących w regionie podaj takie, których nie odnotowano w tych wykazach, a występują one obecnie w Twojej rodzinnej miejscowości.

 

W XX wieku struktura rodowa regionu uległa dalszym przekształceniom. Dwie wojny światowe, dwukrotne odzyskanie przez nasz kraj niepodległości w 1918 i 1989r., wreszcie eksplozyjny rozwój cywilizacji stały się przyczyną zmian społecznych, które nie ominęły rodzin.

 

Wykaz nazwisk rodzin zamieszkujących w miejscowościach Regionu Latowickiego w XX wieku.

Borówek: Cała, Dziedzic, Gajewski, Goliński, Gójski, Górski, Jarzębski, Kędzierski, Konowrocki, Kowalik, Mazek, Oklesiński, Pielasa, Piwowarczyk, Siekierka, Stanieta, Szostak, Wiechetek, Wojciechowski, Wójcik, Woźniak, Zabiegliński, Zawadka, Zwierz.

Budy Wielgoleskie: Aksamitowski, Antosiewicz, Bartosiak, Bąk, Biernat, Bontruk, Burda, Chromiński, Chróst, Cyjak, Czyż, Dąbrowski, Durański, Dziwulski, Gala, Gałecki, Gielo, Grudzień, Jackowski, Kaczorowski, Kałędek, Kasprzak, Kazimierowski, Kendelewicz, Kiwicz, Klimkiewicz, Kłos, Kowalewski, Kowalski, Król, Krzewski, Kubowiak, Kulma, Kurcz, Kurek, Lasocki, Leśniak, Lisiecki, Litwiński, Maciejec, Maciejewski, Makulec, Maliszewski, Metera, Michalik, Miślejew, Mroczek, Mućko, Myka, Nalazek, Ogiński, Olkiewicz, Orzechowski, Parol, Paziński, Pielasa, Pietrusiński, Piotrowski, Plichta, Pluta, Polanin, Pulczyn, Reda, Sadejczyk, Salwa, Skalski, Sobociński, Socha, Sochacki, Sontorek, Stankiewicz, Stępiński, Suchecki, Szopa, Trochim, Wagner, Wątruch, Wątruk, Wiechetek, Wojda, Wołkowiecki, Wyglądała, Zadrożny, Zawadka, Zawiliński, Zawolski, Zieliński, Zwierz.

Budziska: Andrzejewski, Banaszek, Baran, Bartosiak, Bąk, Bątruk, Bębnowicz, Brauliński, Brzozowski, Całka, Chruściel, Ćmoch, Ducki, Dusiński, Duszyński, Dzięcioł, Dżbik, Fiutak, Gawicki, Gąska, Gielo, Goliński, Gontarczyk, Gozdoj, Grabowski, Grajek, Grzenda, Gutowski, Jarzębski, Jasiński, Jastrzębski, Jaworski, Jesień, Kania, Kępka, Kielak, Klementowicz, Kluczyk, Kosowski, Kot, Kowalczyk, Kowalski, Kuciński, Kuśmierczyk, Kuta, Lasota, Lazurek, Lućnia, Majewski, Małecki, Matysiak, Mądry, Melaniuk, Michalczyk, Mikos, Miszczyk, Mucha, Mućko, Murzyński, Nowak, Obłoza, Ochman, Owczarczyk, Papliński, Piekarski, Piekarz, Pietrzyk, Płatek, Podstawka, Polanin, Powałka, Ptasiński, Rek, Reweda, Rogala, Rogowski, Rychlicki, Sabak, Sadowski, Saganowski, Sałasiński, Serafin, Serzysko, Skorupski, Soćko, Stachura, Stankiewicz, Szczepaniak, Szewczyk, Szymczak, Śledź, Ślepowroński, Śluzek, Świątek, Święch, Tylman, Uściński, Walczak, Wawer, Wiechetek, Wielgopolanin, Wojdat, Wojtasik, Woźniak, Woźny, Wójcik, Wroński, Zalewski, Zarzycki, Zawadka, Zwierz, Żaczek.

Chyżyny: Adamiec, Anusz, Bajsztok, Baran, Bobotek, Borówek, Branicki, Brauliński, Chojecki, Chredczyk, Chróstowski, Czyż, Drabiński, Duszczyk, Dynek, Gajowniczek, Gańko, Gielo, Golak, Grabiński, Gryglas, Grzenda, Jaroń, Kaczorek, Kania, Kieliszczyk, Kot, Kowalski, Krakowiak, Małecki, Mucha, Obłoza, Olko, Osica, Pazura, Pielasa, Płatek, Podrucki, Podstawka, Proczka, Prus, Reda, Rogowski, Rusznica, Sabak, Sadowski, Śluzek, Świątek, Świeczka, Wiechetek, Wojtyczka, Wójcik, Zajma, Zawiliński, Zwierz.

Dąbrówka: Batatujew, Bątruk, Bogusz, Brzozowski, Buczyński, Całka, Chadyś, Chudzik, Delega, Duszyński, Dzięcioł, Dziugieł, Fijołek, Gajowniczek, Gąska, Gołędowski, Górski, Gromulski, Jakubowski, Kekczyński, Kieliszczyk, Kiełczykowski, Kozicki, Majak, Maletka, Malitka, Miszczyk, Obłoza, Osiak, Powałka, Reda, Rogala, Rudzki, Saganowski, Supieta, Śluzek, Świątek, Trejda, Zadrożny, Zawada, Zawadka, Zawadzki, Zgódka, Zwierz.

Dębe Małe: Aksamitowski, Antosiewicz, Bajera, Bantron, Baran, Baranek, Barbarczyk, Bączykowski, Bieńko, Błażejewski, Bogdański, Bogusz, Bontruch, Borkowski, Brauła, Brzozak, Brzozowski, Całka, Chodniewicz, Chojecki, Czyszkowski, Czyż, Ćmoch, Dąbrowski, Deczewski, Dominowski, Doroś, Duczek, Dusiński, Duszczyk, Duszyński, Dzięcioł, Frelak, Gajowniczek, Gałązka, Gaszewski, Gawryś, Gąsior, Giędek, Gontarczyk, Gorczyca, Górski, Grabowski, Gręziak, Gromulski, Gryglas, Grzenda, Herman, Jaczewski, Janowski, Jaroń, Jarzębski, Jaworski, Jedynak, Jesień, Kaczorek, Kaliński, Kałasa, Kazański, Kąkol, Kendzierski, Kielak, Kieliszczyk, Kiełczykowski, Kluczek, Kochanowski, Konopacki, Kostanty, Kotkowski, Korgul, Kowalczyk, Kowalski, Kozłowski, Krajewski, Krawiec, Krupa, Krzewski, Kuciński, Kuźnicz, Lech, Leszek, Lipiński, Łoboda, Łodyga, Maletka, Malitka, Marciniak, Markiewicz, Matuszewski, Mazek, Mikita, Mikos, Milewski, Misior, Miszczyk, Moch, Mucha, Mućko, Ochman, Olkowicz, Osiak, Ośko, Owczarek, Pałyska, Parobczak, Parzyszek, Pawłowski, Pielasa, Pieńko, Pietrasik, Płatek, Ptasiński, Radzio, Rogala, Rosłaniec, Sabak, Saganowski, Serafin, Sęk, Sikora, Skalski, Skirucha, Skorupa, Skorupski, Słaboszewski, Soćko, Sowiński, Stosio, Suda, Synowczyk, Sysiak, Szajkowski, Szyszkowski, Śledź, Śluzek, Świątek, Świeczka, Uściński, Waluszko, Wardzyńki, Wielgopolanin, Wielgosz, Wieluga, Wiśniewski, Wojtaś, Woźniak, Wójcik, Wysocki, Zabiegliński, Zalewski, Zawadka, Zawadzki, Zawiliński, Zieliński, Zwierz, Zychowicz, Żaczek, Żarczyński, Żukowski, Żurawski.

Dębiniec: Bieniawski, Dżbik, Gajowniczek, Jasiński, Kobierski, Król, Luśnia, Miszczyk, Reda, Sekular, Stelmaszczyk, Włodarczyk, Wronowski, Zwierz.

Generałowo: Antosiewicz, Banaszek, Baran, Barej, Brzozowski, Chrzyptowicz, Ciechanowski, Dusiński, Gałązka, Gasek, Gaszewski, Gielo, Górski, Jesień, Kielak, Kieliszczyk, Kot, Kuśmierczyk, Makowski, Matysek, Milewski, Mroczek, Ostrowski, Pasik, Pawłowski, Piekarski, Prus, Reda, Rogala, Rogowski, Rosa, Rychlica, Sabak, Sekuła, Stosio, Sudakowski, Świątek, Świeczka, Wielgosz, Wojda, Wójcik, Zawiliński.

Iwowe: Bałuk, banaszek, Baran, baranek, Bąk, Belka, Bębenek, Bieńko, Bogusz, Borkowski, Boruciński, Brzezek, Brzeziński, Bugaj, Cegiełka, Czajka, Czarnecki, Czyż, Ćmoch, Domański, Drębkowski, Dybek, Dziedzic, Dzięcioł, Frelek, Gac, Gajowniczek, Gaładyk, Gałązka, Gasek, Gawinek, Gielo, Gołędowski, Górla, Górnicki, Grudzień, Hegier, Iżyłowski, Janaszek, Jaworski, Jesień, Jurkowski, Kaczorek, Kaliński, Kania, Kaniewski, Karwowski, Kazimierczak, Kendzierski, Kępka, Kęnder, Kępkowicz, Kielak, Kieliszek, Kluska, Kopa, Koper, Kopyt, Kordaś, Kos, Kostyra, Kosut, Kot, Kotas, Kowalczyk, Kozicki, Król, Krzewski, Kublik, Kudlak, Labrenz, Legat, Luciński, Luty, Łodyga, Łukasiak, Maciejak, Majek, Makos, Makowski, Makuła, Malczewski, Małecki, Mariański, Matysiak, Miernicki, Migas, Mikos, Miszta, Murawski, Niedek, Niewiadomski, Noskiewicz, Nowak, Nowicki, Nurzyński, Olender, Olko, Olkowicz, Osiak, Osica, Ositek, Ostrowski, Oszkiel, Ośko, Owczarczyk, Ozimek, Paduch, Pasik, Pazura, Pietrasik, Piętka, Piotrowski, Piskorz, Plewka, Pliwka, Płatek,Płatkowski, Poświata, Powłoka, Pracka, Procelewski, Pszonka, Puchniarski, Pułtorak, Rawski, Rechnio, Reda, Rogala, Rogowski, Rosa , Rżysko, Rychlica, Rycio, Sabak, Saganowski, Samson, Sekuła, Sienkiewicz, Sitek, Siwak, Skorupa, Smolis, Sobiech, Soczewka, Soćko, Sosnowski, Staniec, Staniszewski, Stańczak, Stasiak, Sujak, Sypniewski, Sysiak, Szablak, Szajkowski, Szaniawski, Szeląg, Szostek, Szwejk, Śluzek, Świątek, Świeczka, Tański, Tkaczyk, Tylman, Urbanek, Walo, Wandziel, Wasażnik, Wawer, Wąsowski, Wiącek, Wiechetek, Wierzbowski, Wiśniewski, Włodarczyk, Wojda, Woźniak, Woźny, Wójcicki, Wronowski, Wysocki, Wyszyński, Wyżykowski, Zadrożny, Zalewski, Zarzycki, Zatorski, Zawadka, Zawadzki, Zieliński, Zientek, Zwierz, Zwoliński, Żaczek.

Kamionka: Aksamitowski, Antosiewicz, Barbiński, Bielak, Biernat, Brauła, Całka, Chojecki, Chomiela, Chróst, Ciechański, Dadacz, Duszczyk, Dzienio, Dziugieł, Gajowniczek, Gaszewski, Gołędowski, Goska, Gręziak, Grygowski, Guziałek, Jaworski, Jęksa, Kępkowicz, Kielak, Kieliszczyk, Kluczek, Knociński, Komorek, Konca, Kopyt, Kosut, Kowalczyk, Kowalski, Krążała, Kulka, Kuźniarski, Kwiatkowski, Laskowski, Lipiński, Maletka, Malitka, Marczewski, Maśniak, Michalczyk, Michalik, Mistewicz, Mucha, Mućko, Muracki, Niedek, Obłoza, Oklesiński, Okrzej, Okrzejski, Olko, Oszkiel, Parobczy, Płochocki, Podobas, Radowski, Raniewski, Rechnio, Reda, Sabak, Sikora, Sitkiewicz, Sitkowski, Skwarek, Stanieta, Szostak, Szymanowski, Śluzek, Świątek, Świeczka, Tkaczyk, Trejda, Wiechetek, Woliński, Woźniak, Wójcik, Wysocki, Zawadka, Zawiska, Zuchowicz, Zwierz.

Laliny: Baran, Baranek, Bartnicki, Belkiewicz, Bogusz, Borkowski, Brauła, Bryłka, Brzozowski, Chodnicki, Cieśliński, Czarnecki, Drabarz, Drzewiecki, Duszczyk, Duszyński, Dzięcioł, Dziugieł, Gac, Gajowniczek, Gaładyk, Gasek, Gładysz, Gołędowski, Grudzień, Grzegrzółka, Janik, Jarzębski, Kaczorek, Kaliński, Kielak, Kosiorek, Kot, Kowalski, Kozłowski, Koźniewski, Krzewski, Kwiatkowski, Luty, Łodyga, łuszkiewicz, Malitka, Mucha, Nieprzecki, Nowak, Nurzyński, Obłoza, Olszewski, Osiak, Oszkiel, Ośko, Paciorek, Pawlicki, Pazura, Pęśko, Piekarski, Pietrasik, Płatek, Polak, Rechnio, Reda, Rogowski, Rosa, Rossa, Różak, Sabak, Sandomierski, Sekuła, Serzysko, Sianiawski, Sitek, Skibiński, Soćko, Staniec, Stańczyk, Stankiewicz, Sykuła, Szajkowski, Szaniawski, Szczepanik, Szczepańczyk, Świątek, Świerczyński, Święch, Tomasik, Wiechetek, Wielgosz, Wójcik, Wysocki, Zadrożny, Zarzycki.

Latowicz: Adamczyk, Adamiec, Adamski, Aluchna, Andziak, Aniszewski, Anusz, Bader, Badurek, Bajera, Balas, Banasiak, Banaszek, Baran, Baranek, Baranowski, Barbarczyk, Barej, Bartnicki, Bartosiak, Bąk, Bednarczyk, Belkiewicz, Bielakowski, Bielicki, Bienaś, Bieńko, Bieńkowski, Biernacki, Bilski, Bogusz, Bojanek, Bojanowski, Bontruk, Borejko, Borkowski, Brauliński, Brzeziński, Brzost, Brzozowski, Cabaj, Całka, Cegiełka, Celej, Chlibiuk, Chłopik, Chmielewski, Chojecki, Cholewiński, Chróst, Chrustowski, Chudek, Ciołek, Ciurak, Czerniawski, Czerwiński, Czyż, Ćmoch, Dadacz, Daszkowski, Dąbrowski, Demianiuk, Dębowski, Długaszek, Długołęcki, Długosz, Dobrodziej, Domański, Domuń, Dorochowicz, Drabiński, Dragan, Drewnik, Drosio, Duchniewski, Dudek, Dusiński, Duszyński, Dynek, Dytło, Dziedzicki, Dzięcioł, Dzięciołowski, Dziubacki, Dziugieł, Dżbik, Fijołek, Fiutek, Flis, Frączak, Froncek, Fronc, Fusik, Gac, Gadaj, Gajowniczek, Gala, Gańko, Gaszewski, Gąska, Gielo, Ginowicz, Głowacki, Gosławski, Gostołek, Goździewski, Gójski, Górczyński, Górski, Grabiński, Grabowski, Gręziak, Gryz, Gryżewski, Grzenda, Hegier, Izdebski, Jachimowicz, Jakubik, Jakubowski, Jankowski, Jarecki, Jarmul, Jaroń, Jarzębski, Jasiński, Jaskółka, Jaśkulski, Jaśkiewicz, Jaworski, Jesień, Jezierski, Juzikowski, Kabulski, Kacprzak, Kaczorek, Kadej, Kaim, Kamiński, Kanek, Kania, Kaniewski, Karczmarczyk, Karlimski, Karolczak, Kawka, Kempkowicz, Kendelewicz, Kendzierski, Kędzirski, Kępiński, Kępka, Kielak, Kiełbasiński, Kiełczykowski, Kiesio, Kisieliński, Kleban, Kleniewski, Kluczek, Klukowski, Kłos, Kokoszka, Kołodziejczyk, Komorek, Konderski, Konowrocki, Kopacz, Kopaczewski, Kopeć, Korab, Korżon, Kosmowski, Kosobudzki, Kostyra, Kosut, Kościesza, Kot, Kotowski, Kowalczyk, Kowalik, Kowalski, Kozicki, Kozieł, Kozik, Kozioł, Kozłowski, Krajewski, Krasuski, Kraszewski, Krawczyk, Krawiec, Krążała, Król, Krupa, Krzewski, Krzyczkowski, Kubaczewski, Kuciński, Kuć, Kudlak, Kulesza, Kulik, Kulma, Kurcz, Kurowski, Kurzyp, Kutkowski, Kuźniarski, Kwiatka, Kwiatkowski, Laskowski, Lechnio, Legat, Lewandowski, Lewkowicz, Lipiec, Lipkowski, Litwin, Litwiński, Lorentowicz, Luba, Luty, Łazowski, Łodyga, Łuckiewicz, Łukaszek, Maciejak, Maciejec, Majewski, Majszyk, Maleta, Maletka, Malinowski, Malka, Małachowski, Marczuk, Mariański, Markiewicz, Maślankiewicz, Maśny, Maśniak, Matejuk, Matuszewski, Mazur, Mazurek, Mączka, Michalski, Michałowski, Miernicki, Miklaszewski, Milewski, Miłecki, Miłkowski, Misior, Miszczyk, Miszto, Miziarski, Mlącki, Morka, Możdżonek, Mroczek, Mrozek, Mroziński, Mucha, Mućko, Muracki, Myka, Nagraba, Nakonieczny, Nić, Niedek, Nocek, Noga, Noszczak, Nowak, Nowosielski, Obłoza, Obrębski, Odziemczyk, Okrasa, Okuń, Olejnik, Olko, Olszewski, Osiak, Osik, Osiński, Oskroba, Ostrowski, Oszkiel, Ośko, Ozimek, Pachnik, Pałdyna, Paprocki, Parkot, Parobczyk, Pasik, Pawlaczyk, Pazura, Perzanowski, Pieckowski, Piekart, Piekarz, Pielasa, Pieniak, Pieśko, Pieśkowski, Pietrasik, Pietrzak, Piłatkowski, Piotrowski, Piskorz, Piszczek, Piwowarczyk, Pleciak, Plewka, Płatek, Pochylski, Podgórski, Podobas, Polak, Poncyliusz, popowski, Powałka, Proczka, Przedlacki, Ptasiński, Racki, Rechnio, Reda, Rezwow, Rogala, Rogowski, Rombel, Rosa, Rosłoń, Rosołek, Rozdaj, Rozwadowski, Różak, Różański,  Rudzik, Rumak, Rutkowski, Rybak, Rycelski, Rycio, Ryćkowski, Ryfka, Rzepniewski, Sabak, Sadejczyk, Sadoch, Sadowski, Saganowski, Salamończyk, Salejda, Sałaciński, Sasimowski, Sawicki, Sawiński, Schorek, Seges, Senktas, Serzysko, Sęk, Sitkiewicz, Skalski, Skarżyński, Skorupa, Skóra, Skwara, Słomczyński, Smolarek, Smykiewicz, Sobczyk, Sobczyński, Sobiecki, Sobieraj, Sobieski, Sobkowicz, Soćko, Sosnowski, Spychalski, Stabiński, Stalka, Stosio, Strejczyk, Strzelec, Strzeżek, Styś, Suda, Sudakowski, Sujak, Sulej, Szafrański, Szajkowski, Szatanek, Szczawiński, Szeląg, Szopa, Szostak, Szustkowski, Szybalski, Szydłowski, Szymborski, Śledź, Ślepowroński, Śliwowski, Ślusarczyk, Śluzek, Świątek, Świeczka, Świętochowski, Tchórzewski, Tkaczyk, Tomaszewski, Traut, Tudek, Tuszyński, Urbanek, Uściński, Walewski, Wałachowski, Wandałowski, Wardzyński, Wasiński, Wąsowski, Wiącek, Wiechetek, Wieczorek, Wielgo, Więch, Wiśniewski, Witkowski, Włochno, Włodarczyk, Wojdyga, Wójtowicz, Wolski, Wołkowiecki, Woźniak, Woźny, Wójcicki, Wójcik, Wronowski, Wrotek, Wróbel, Wysocki, Wyziński, Wzorek, Zabiegliński, Zabłocki, Zadrożny, Zagórski, Zając, Zajdowski, Zajma, Zaperty, Zaran, Zaroń, Zawada, Zawadka, Zawadzki, Zawiliński, Zawiska, Zawłocki, Zgódka, Zieliński, Ziemkiewicz, Zioło, Ziółkowski, Zowczak, Zwierz, Zwoliński, Żarczyński, Żelazowski, Żymkiewicz, Żyszkowicz, Żytkowicz.

Nowiny Wielgoleskie: Aksamitowski, Biernat, Jęksa, Kosut, Kozak, Lipiński, Pajda, Piszkiewicz, Rechnio, Rutkowski, Świątek, Wojda, Wójcik, Zadrożny, Zawiska, Zawolski, Zgódka.

Oleksianka: Adamczyk, Barej, Bielak, Biskupski, Bogusz, Brodowski, Brodzik, Buratyński, Cacan, Całka, Cegliński, Chodup, Chudek, Cudnik, Daszkowski, Dobrowolski, Domagała, Ducki, Duszyński, Dynek, Dzięcioł, Gajowniczek, Gaładyk, Gaszewski, Gielo, Gierat, Goławski, Gołędowski, Grązka, Gręziak, Jajszczak, Jakubowski, Jastrzębski, Jaworski, Jurkowski, Kaczorek, Kania, Karczewski, Kielak, Kluska, Konowrocki, Kot, Kowalczyk, Kowalski, Kraszewski, Król, Krupniewski, Kulpa, Kusio, Lewanda, Lewandowski, Luba, Luty, Łoniewski, Łuszkiewicz, Maletka, Malitka, Małecki, Mames, Maślankiewicz, Matysiak, Micha, Mikołajczyk, Mikos, Mrozek, Mucha, Mućko, Nocek, Nurzyński, Olender, Osiak, Osiński, Ositek, Ostaszewski, Oszkiel, Ośko, Ozimek, Patoleta, Paudyna, Pazura, Pieczarka, Pielasa, Pieniązek, Pieśko, Plak, Plewka, Płatek, Płatkowski, Polankiewicz, Proczka, Przybysz, Ptasiński, Rechnio, Reda, Rogala, Rosa, Rychlica, Sabak, Sandomierski, Sapieski, Serzysko, Skorupa, Smułka, Sobociński, Soczewka, Staniec, Staniszewski, Stasiak, Stosio, Sujak, Sysiak, Szajkowski, Szczęsny, Szczęśniak, Szeląg, Śledź, Śluzek, Świątek, Świeczka, Tkaczyk, Trojanek, Wiechetek, Wojdat, Wojtecki, Woźniak, Wójcik, Wysocki, Wzorek, Zalewski, Zientek, Zimecki, Zwierz, Żaczek.

Redzyńskie: Antosiewicz, Banaszek, Baran, Barej, Bartnicki, Bąk, Bielak, Błachnio, Bontruk, Brzozowski, Bulewicz, Chrzyptowicz, Czyżewski, Dąbrowski, Duszyński, Dzięcioł, Dżbik, Gajowniczek, Gałązka, Gasek, Gielo, Goska, Górski, Grabowski, Gręziak, Jarzębski, Jedynak, Kania, Kawka, Kendelewicz, Kępka, Konopacki, Kopański, Kot, Kowalski, Kozicki, Krzewski, Kubicki, Kulma, Kusio, Kuśmierczyk, Lipski, Łodyga, Makowski, Maletka, Małecki, Marciniak, Maślankiewicz, Mikos, Miszto, Mroczek, Mucha, Mućko, Nowakowski, Nowak, Nurzyński, Osiak, Osiński, Ostrowski, Pasik, Pawłowski, Pazura, Piątkowski, Piekarski, Pielasa, Płatek, Płoszarek, Podobasz, Prus, Radzio, Rechnio, Rogowski, Rogulski, Rosa, Rucki, Rusznica, Rychlica, Sabak, Saganowski, Serzysko, Sitek, Skrzypczak, Smułka, Soćko, Sosnowski, Stosio, Stułka, Szaniawski, Szczeblewski, Szmajda, Szumiński, Świątek, Świeczka, Teperek, Tkaczyk, Tomaszewski, Traczyk, Trzęsowski, Waszczak, Werenkowicz, Wiechetek, Wielgopolanin, Wielgosz, Wronowski, Zabiegliński, Zadrożny, Zawiliński, Zwierz, Żbik.

Stanisławów: Cholewiński, Domański, Dżbik, Jasiński, Kielak, Król, Litwiński, Luba, Luśnia, Łodyga, Miszczyk, Okrzej, Olko, Pajda, Sabak, Sykuła, Szostak, Trejda, Trojanowski, Wiącek, Wójcik, Zawada, Zawadka.

Starogród: Bączek, Bąk, Bogusz, Bojanek, Borkowski, Brauła, Brzezek, Burek, Bylinka, Całka, Chłopik, Chojecki, Cholewiński, Cionio, Cudny, Czyszkowski, Ćmoch, Dąbrowski, Dobrowolski, Gajowniczek, Gala, Gałązka, Gawrjołek, Gąska, Góral, Górski, Grabowski, Jakubicki, Jarzębski, Jasiński, Jastrzębski, Jaworski, Jechalski, Kania, Kawka, Kazimierski, Kępkowicz, Kos, Koblak, Kobyliński, Konstanty, Kosut, Kot, Kowalczyk, Kowalski, Krupa, Krupka, Książek, Kulka, Kuźniarski, Laskowski, Lipiński, Lubelski, Łubian, Łukaszek, Malawski, Maślankiewicz, Metera, Mućko, Nowacki, Nowak, Nowakowski, Obłoza, Oklesiński, Osica, Otowicz, Panceleusz, Piekarski, Pietrasik, Pietrusiński, Piętka, Piskorz, Podgórski, Przybysz, Ptasiński, Reda, Rogowski, Romak, Ropelewski, Rozalski, Rybak, Sadowski, Santorek, Sekita, Sikora, Sikorski, Siwik, Sobkowicz, Sontorek, Stefański, Szczepańczyk, Szczygielski, Świątkowski, Świeczka, Święch, trzeciecki, Wilczek, Wiśniewski, Wojdowicz, Wójcik, Wyglądała, Zabiegliński, Zawadka, Zdziarski, Zieliński, Zwierz, Żaczek, Żurawek.

Stawek: Bajszczak, Bieniawski, Brzyzki, Chyliński, Ciąćka, Dadacz, Dąbrowski, Domański, Duczek, Duda, Dzięcioł, Dziugieł, Dżbik, Gajowniczek, Gałązka, Gręziak, Jagliński, Karpiński, Kobierski, Kozicki, Król, Kruk, Luśnia, Maciejec, Miszczyk, Nowak, Olejnik, Pajda, Piesak, Pietrasik, Pietrzak, Reda, Rogowski, Rybak, Sekular, Stelmaszczyk, Stolarczyk, Szaniawski, Szurgot, Szyszko, Śluzek, Świątek, Wójcik, Wronowski, Wzorek, Zwierz.

Strachomin: Adamczyk, Bajsztok, Belkiewicz, Bogusz, Brauliński, Brauła, Całka, Chmielewski, Chróst, Chrzanowski, Domań, Dynek, Dzięcioł, Dziugieł, Gajowniczek, Galicki, Gaładyk, Gielo, Golach, Grabowski, Jaworski, Kałaska, Kania, Karasiński, Kluska, Kostyra, Kosut, Kozicki, Kozłowski, Kawczyk, Książek, Kublik, Lech, Leszko, Luty, Malka, Małecki, Michalik, Mikos, Mrozek, Niedek, Nowicki, Obłoza, Odalski, Olkowicz, Piekarski, Pielasa, Pieśko, Piskorz, Plaskota, Płatek, Prijamowski, Rąbel, Rechnio, Reda, Rogala, Rosa, Rosiczka, Sabak, Segies, Skonieczny, Smykiewicz, Stosio, Suda, Świątek, Świątkowski, Świeczka, Tkaczyk, Wardzyński, Wilk, Zarzycki.

Transbór: Antosik, Banaszek, Baran, Biernat, Bocian, Brzozowski, Chabrowski, Chromiński, Chrust, Ćmoch, Dąbrowski, Dliński, Duczek (Ducek), Duszczyk, Duszyński, Dyliński, Dzięcioł, Galas, Gielo, Górski, Jarzębski, Kaczorek, Kaczyński, Kłos, Kostanty, Kowalski, Kudlak, Lajborek, Laskus, Łuszkiewicz, Małecki, Metera, Michalik, Mikulski, Mucha, Myka, Nocek, Nurzyński, Osica, Parol, Podgórski, Prus, Reda, Rumak, Rybak, Rydzewski, Sadowski, Sankowski, Sękowski, Sikora, Staniak, Stosio, Sysiak, Szajkowski, Szaniawski, Szczepańczyk, Szostak, Świeczka, Święch, Wiącek, Wiktor, Wiśniewski, Woźniak, Wójcik, Zajma, Zawadka, Zwierz, Żukowski.

Waliska: Alikowski, Bartnicki, Bieliński, Bojar, Boruwek, Całka, Cholewiński, Chromiński, Chróścicki, Chudek, Cieślak, Cieślewicz, Cionio, Czajka, Czapski, Ćmoch, Dąbrowski, Dobrzyński, Dołowy, Domański, Domoń, Drożdż, Dzięcioł, Dziugieł, Dżbik, Gagaska, Gajowniczek, Galicki, Gałązka, Gąska, Gielo, Gość, Goździewski, Gromulski, Gruszkowski, Grzelak, Grzenda, Iwanowski, Jackiewicz, Jackowski, Jasiński, Jastrzębski, Jaworski, Jesionek, Kalinowski, Kałasa, Kania, Kendelewicz, Kępkowicz, Kielak, Kieliszczyk, Kiesio, Kluska, Kłos, Komorek, Konowrocki, Kopka, Korzeniewski, Korzuchowski, Kostyra, Kosut, Kowalczyk, Kowalski, Król, Kulbacki, Kurek, Lasocki, Listopad, Luba, Luśnia, Łodyga, Łuszkiewicz, Maciejak, Małachowski, Marchel, Matuszewski, Mazek, Michalczyk, Miszczyk, Mlonek, Modrzejewski, Mućko, Muracki, Nurzyński, Okrzej, Okrzejski, Oliwa, Olko, Ozimek, Ożarek, Pajda, Parobczy, Parzyszek, Paudyna, Perczyński, Pielasa, Pieśko, Piłka, Piros, Płatek, Płatkowski, Poncylisz, Powałka, Pracanowski, Proczka, Ptasiński, Pustelnik, Rechnio, Reda, Rogowski, Rosa, Rychlica, Sabak, Sadowski, Sekuła, Sęk, Sidorowicz, Sieńkowski, Skura, Soćko, Stelmaszczyk, Stosio, Sujak, Szafrański, Szeląg, Szostak, Śluzek, Świątek, Świątkowski, Trejda, Trojanowski, Wałachowski, Wandziel, Wardzyński, Wiącek, Wielgos, Wiśniewski, Włodarczyk, Wojda, Wojdat, Woźniak, Wójcicki, Wójcik, Wronowski Wróbel, Zadrużny, Zaran, Zawada, Zawadka, Zawadzki, Zuchowicz, Zwierz, Żbik, Żbikowski, Żyszkiewicz.

Wężyczyn: Bogusz, Borówek, Całka, Cegiełka, Chrzanowski, Cionio, Cykiert, Czapski, Czerwiński, Ćmoch, Dąbrowski, Domański, Domoń, Duczek, Dzięcioł, Dziugieł, Dżbik, Fijołek, Gajowniczek, Galik, Gielo, Gogolik, Grabowski, Gromulski, Grudzień, Grzenda, Janiak, Jankowski, Jarzębski, Jurkowski, Kania, Kempka, Kielak, Kłos, Kołodziejczyk, Komuda, Kozicki, Krasny, Lewandowski, Lubelski, Makowski, Maślankiewicz, Mazek, Morawiec, Muracki, Niewiadomski, Obłoza, Ocalewski, Okrzejski, Olko, Osuch, Ośko, Patoleta, Piekarski, Piekot, Pielasa, Pieśko, Piłat, Piłka, Piotrak, Piwowarczyk, Podstawka, Powałka, Ptasiński, Pyrka, Radkowski, Reda, Rosa, Rybczak, Sabak, Sadowski, Saganowski, Serafin Sęktas, Sieniawski, Smolak, Sobkowicz, Stankiewicz, Stosio, Suda, Sykuła, Ślązek, Śniażek, Świątek, Tkaczyk, Uchman, Wojdat, Wójcik, Zagórski, Zawada, Zawadzki, Zawiska, Zuchowicz, Zwierz, Żyłka.

Wielgolas: Adamiec, Anusz, Augustyniak, Bakiera, Baliszewski, Baran, Barej, Batatujew, Bąk, Bębenek, Bielak, Biernat, Biskupski, Bogusz, Bontruk, Borówek, Borzym, Brauła, Brylski, Brzozowski, Burek, Całka, Cegiełka, Chojecki, Cholewiński, Chromiński, Chróst, Chudek, Cichoń, Ciszewski, Ciszkowski, Cyjak, Czarnecki, Czyżo, Ćwiek, Dąbrowski, Deczewski, Dobrzyński, Domuń, Drębkowski, Duczek, Dusiński, Duszczyk, Dyła, Dzięcioł, Dżbik, Fabjanek, Gajowniczek, Gala, Gąska, Gendek, Gielo, Gładykowski, Goliński, Górski, Gruszkowski, Jankiewicz, Jańocha, Jarecki, Jarzębski, Jastrzębski, Jaworski, Jęksa, Juszczak, Kaczorek, Kaczorowski, Kania, Karczewski, Kawka, Kazała, Kempkowicz, Kendelewicz, Kępka, Kielak, Kieliszek, Kiełczykowski, Kiesio, Kisiel, Kiwiec, Kluska, Kobus, Koch, Komorek, Konicki, Kopka, Koronka, Kostanty, Kostera, Kosut, Koszewski, Kot, Kowalczyk, Kowalik, Kowalski, Kozak, Król, Krupa, Krupniewski, Krzewski, Kubalski, Kubowiak, Kucharski, Kuchnia, Kuczkowski, Kudliński, Kurowski, Kursa, Kwaśniewski, Lajborek, Lasocki, Lawenda, Lewandowski, Lipiński, Łubian, Łuckiewicz, Łukaszek, Łuszczyk, Łuszkiewicz, Maciejec, Maciejewski, Majewski, Makos, Makowski, Makulec, Malka, Małecki, Marcinkowski, Maśniak, Mazek, Michalczyk, Michalik, Mucha, Mućko, Myka, Nalazek, Nastalerz, Niedek, Nieprzecki, Niewcaż, Nocuń, Noskiewicz, Okrzejski, Olczak, Olko, Osiak, Oszkiel, Ozimek, Pajda, Parol, Parzyszek, Perczyński, Pieśko, Piętka, Piłatkowski, Piłka, Piotrowski, Piszcz, Płatek, Powałka, Procka, Prudzyński, Przecicki, Przezdziecki, Przystupa, Pszkit, Pszonka, Ptasiński, Puchalski, Patlarczyk, Ranc, Rechnio, Reda, Rejdaszek, Rogala, Rogowski, Rosa, Rzysko, Rutka, Rutkowski, Rychlica, Rżysko, Sabak, Sadowski, Samson, Sawiński, Siekierka, Siuchnik, Skalski, Skierman, Skonieczny, Skóra, Słodownik, Sobieski, Staluszka, Staniak, Stankiewicz, Stasiak, Stelmaszczyk, Stępiński, Strzelec, Szarłot, Szczepaniak, Szczęśniak, Szczygielski, Szeląg, Szewczyk, Szlendak, Szostak, Szpadel, Ślązek, Świątek, Święch, Tarapata, Tarnowski, Tkaczyk, Tomicki, Trzeciecki, Walicki, Walkusz, Wałachowski, Wawer, Wąsowicz, Wiechetek, Wieczorek, Wielgopolanin, Wielgosz, Wilk, Winnicki, Wiśniewski, Witalski, Wojda, Wojdat, Wojtecki, Woźniak, Wójcik, Wróblewski, Wyleżyński, Wypych, Zajm, Zalewski, Zatorski, Zawadka, Zawadzki, Zawiliński, Żbik, Zgudka, Zieliński, Zuchowicz, Zwierz, Żaczek, Żelazo, Żbikowski.

Władysławów: Komorek, Mućko, Szostak, Świeczka, Wysocki, Zawadka.

 

 

>>> Zobacz wykaz nazwisk w miejscowościach regionu od XVIII wieku do XX wieku.

 

 

Najstarsze i zarazem najbardziej zasłużone dla Regionu Latowickiego rodziny, które zostały tu wymienione, przyczyniały się do rozwoju tej ziemi zarówno zwykłą codzienną pracą, jak również wielkimi heroicznymi czynami, stając w obronie wiary, tradycji i historii. Ich członkowie brali udział w insurekcji kościuszkowskiej, powstaniach narodowych i wojnach światowych. Kiedy Ojczyzna znalazła się w potrzebie, Latowiczanie śpieszyli jej na ratunek i umierali za jej wolność. Pamięć i szacunek dla każdej z wymienionych tu rodzin wypływa z obowiązku, który my żyjący jesteśmy winni wszystkim zmarłym członkom naszych rodzin.

 

Zdjęcia z niewoli niemieckiej podczas pierwszej wojny światowej. Mój pradziadek Stanisław Osiński siedzi trzeci od lewej. Z tym zdjęciem też związana jest rodzinna opowieść.

 

Czy wiesz że:

Wyjaśnienie pochodzenia nazwiska nie zawsze jest rzeczą prostą, ot nazwisko Gajowniczek wydaje się nawiązywać do protoplasty rodu, który będąc gajowym zamieszkiwał śród lasów. Tymczasem po wnikliwej analizie okazuje się, że przodkowie byli rybakami, którzy – jak mówiono jeszcze w XVIw. – „gaili się na staw z sieciami”.

               

Porównując występowanie nazwisk w XIX i XX wieku we wszystkich miejscowościach, można podzielić nasz region na pięć obszarów:

1.        Starogród Stary, Starogród Nowy, Starogród Kolonie, Stodzew.

2.        Wielgolas, Kamionka, Nowiny Wielgoleskie, Budy Wielgoleskie, Dębe Małe.

3.        Waliska, Stawek, Dębiniec.

4.        Redzyńskie, Generałowo, Iwowe, Oleksianka.

5.        Latowicz, Laliny, Strachomin, Chyżyny, Borówek, Transbór, Budziska, Węzyczyn, Dąbrówka.

Zaklasyfikowane do każdej grupy miejscowości wyróżniają się znaczną liczbą odnotowanych tam tych samych nazwisk, które jednocześnie są dość rzadkie w innych miejscowościach zaliczonych do pozostałych grup. Podobieństwo to jest bardzo duże, gdyż dotyczy nawet 25-30% wszystkich występujących w poszczególnych miejscowościach nazwisk. Czy przyczyn takiego zróżnicowania w zamieszkaniu regionu przez rodziny o tym samym nazwisku należy doszukiwać się w odpowiednio częstych kontaktach i migracjach rodzin, czy może wspólnym pochodzeniu pierwszych osadników – dziś trudno jest rozstrzygnąć.

 

W latowickim domu stół w drugiej izbie (nie użyłem słowa pokój!) nakryty był białym haftowanym własnoręcznie obrusem [ten na fotografii wykonała moja babcia], na stole stał krzyżyk i zawsze świeże kwiaty.

 

Nieodłącznym elementem latowickiego domu były stojące na oknie pelargonie.

 

Tradycyjny przepis na pączki zaczerpnięty z Kronik Rodzinnych Ożarków z Latowicza

(Wersja uwspółcześniona i ulepszona - 1 porcja na 100 sztuk)

 

Sprzęt: szklanka, garnek, miska, prodiż, trzepaczka do piany, szpryca do nabijania marmoladą.

Składniki:

- 3 kg mąki pszennej

- 30 dag drożdży

- pół kg cukru

- 1 zapach rumowy

- 2 cukry waniliowe

- 6 jajek ( w tym 4 całe i 2 żółtka)

- 5 i pół szklanki mleka

- 1 kostka masła lub margaryny ( a najlepiej pół kostki masła i pół kostki margaryny)

- 2 łyżki stołowe spirytusu

- 1 szczypta soli

Wykonanie:

  1. Dwie szklanki mleka zagrzać, dać pół szklanki cukru, dodać drożdże, rozmieszać i zarobić 3-ma garściami mąki. Zostawić na 5-20 minut (stosownie do temperatury).

  2. Mąkę wygrzać, przesiać, dać 4 całe jajka i 2 żółtka (2 białka zostawić do lukru). Na żółtka wsypać szczyptę soli, rozmieszać, dodać cukier, zapach i cukier waniliowy. Wlać wyrośnięty zaczyn i reszt zagrzanego w tym samym garnku mleka.

  3. Wyrabiać energicznie (dla niewprawnych nie krócej niż pół godziny)

  4. Dodać stopiony letni tłuszcz, wyrabiać, pod koniec dodać spirytus i wyrabiać, aż ciasto będzie odstawać od ręki.

  5. Odstawić do wyrośnięcia w ciepłe miejsce, przykryć ścierką i nie poruszać przez 20-40 minut.

  6. Formować kulki, układać równomiernie w odstępach 10-15 cm i zostawić do wyrośnięcia na 15-30 minut.

  7. Smażyć na oleju ze smalcem (litr oleju + 2 kostki smalcu) w prodiżu. Pączki kłaść ostrożnie na rozgrzany tłuszcz wyrośniętą stroną ze stołu na tłuszcz, a nie na odwrót. W początkowym etapie należy przykrywać na krótki czas przykrywką, co sprawia, że pączki nie podpalają się.

  8. Nabijać marmoladą (jeśli jest gęsta – dodać soku).

 

Lukier:

I.      Ubić sztywną pianę z 2 jajek, dodać zapach i stopniowo pół kg cukru pudru. Wszystko na zimno, nie gotować. Konsystencja ma być gęsta.

II.    Pół kg cukru lub cukru pudru rozrobić w 10 łyżkach wody. Rozgrzać na ogniu do klarowności, polewać pączki, posypywać kawałkami owoców lub rodzynkami. Polać do ozdoby roztopioną czekoladą.

 

 

Tradycyjne stosunki panujące w rodzinach zamieszkujących Ziemię Latowicką, ukształtowały się w trwającym tu od VI w. n.e. procesie osadniczym i funkcjonowały niezmiennie do 1 poł. XXw.. Zachowywane wówczas tradycje, które znamy doskonale z relacji najstarszego żyjącego obecnie pokolenia, miały charakter powszechnie obowiązujących praw rodzinnych. Rodziny zamieszkujące w regionie łączyły silne więzy rodowe, które zespalały je w większe rody. Świadomość pokrewieństwa i solidarność w imię tradycji o wspólnym pochodzeniu odgrywały ogromną rolę w życiu członków rodziny i jej położeniu w społeczności. O przynależności do rodu decydowało nie tyle rzeczywiste wspólne pochodzenie, co głównie tradycja wspólnego pochodzenia. Dlatego też do rodu mogli należeć nie tylko ci, których łączyły więzy krwi, lecz również osoby obcego pochodzenia, przyjęte za zgodą członków i uznające przodków rodu za swoich, a więc włączające się w jego tradycje. Tradycje te przejawiały się m.in. legendami rodowymi, relacjami dotyczącymi dawnych jego dziejów i mitem o pochodzeniu rodziny. W obrębie rodu ogromne znaczenie miała pamięć o przodkach, a często także przekonanie o ich roli, wpływie i współuczestnictwie we współczesnym życiu rodziny. Chociaż nominalnie rodzina miała zwykle charakter patriarchalny, to linia matriarchalna zapewniała ciągłość tradycji, pamięć o dziejach rodziny i wychowanie młodego pokolenia, co można traktować jako nawiązanie do pierwotnej matriarchalnej struktury rodu, w którym kobiety odgrywały rolę kluczową. Codziene życie rodziny toczyło się w wąskim gronie najbliższych sobie osób, jednak gdy zachodzi taka potrzeba funkcjonowało tzw. „prawo wróżdy”, kiedy cały ród bronił każdego ze swych członków i gotów był pomścić krzywdy i śmierć każdego, kto do niego należał. Związanie egzystencji rodziny z ziemią zapewniało od wieków stabilność osadnictwa oraz ciągłość historii, kultury i tradycji, odgrywając kluczową rolę w dziejach całej lokalnej społeczności. Senior rodu, uznawany za jego głowę, który wyróżniał się zawsze wybitną osobowością, wiedzą, a często miał również na koncie poważniejsze dokonania w skali regionu czy większego obszaru, cieszył się uznaniem i szacunkiem, a jego władza autorytetu zawsze służyła zespalaniu rodziny.

 

 

Ganek przed domem czy plac przed kościołem to miejsce wspólnych spotkań. dawniej był czas by usiąść i porozmawiać.

 

Spotkanie na kądzielnicach czy pierzaczkach - okazja do dobrej zabawy i by się lepiej poznać.

 

Choć burzliwe procesy związane z rozwojem cywilizacyjnym, jakie następowały w XXw. zmieniły ukształtowane przez stulecia oblicze tej ziemi, dziedzictwo rodzin pozostało niezmienne, a dawne prawa rodowe choć zmieniły swe znaczenie i zasięg, nadal funkcjonują w lokalnej społeczności. To właśnie dlatego przywiązane do historii i tradycji rodziny Regionu Latowickiego, w największym stopniu przyczyniają się do zachowania pamięci o dziejach naszej „Małej Ojczyzny”.

 

Przykładowe pamiątki przechowywane w mojej rodzinie: pieniążek z czasów carskich, orzełek z czapki wojskowej, przedwojenne znaczki pocztowe, sto złotych z którym związana jest ciekawa historia, ulubiony obrazek mojej praprababci Józefy Kosobudzkiej. Z każdym z tych przedmiotów związany jest jakaś historia. Poza moją rodziną, oddane do jakieś izby pamięci, byłyby bezużytecznymi śmieciami.

 

Praca domowa

1.        Wymień pamiątki znajdujące się w Twojej rodzinie.

2.        W jaki sposób możesz zdobywać informacje o historii swojej rodziny?

3.        Zapisz krótką opowieść rodzinną, a następnie dokonaj jej analizy, wykorzystując jak najwięcej informacji.

4.        Na podstawie kilku pamiątek, zdjęć i dokumentów zrekonstruuj samodzielnie fragment dziejów swojej rodziny, a następnie porównaj wyniki swojej pracy z wiedzą rodziców.

5.        Wymień najważniejsze wydarzenia w dziejach swojej rodziny.

6.        Wyjaśnij genezę powstania swojego nazwiska

7.        W oparciu o przekazy rodziców i dziadków, wymień wydarzenia z dziejów regionu i hstorii narodu, które miały bezpośredni wpływ na losy Twojej rodziny.

 

 

 

Zygmunt Tomasz

Gajowniczek